Goizeko Izarretan

Juan Mari Uriarte Elkartea martxan ipini dabe

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 21 Oct 2026 11:30:00 +0000

Juan Mari Uriarte Elkartea martxan ipinteko lehenengo pausoak emoten hasi dira, Donostiako eta Zamorako gotzain eta Bilboko gotzain laguntzaile izan zanaren figurea ardatz moduan hartuta. Begoña Martinez alkarteko kideak alkartea eratzeko ideia zelan sortu zan azaldu deusku: "Juan Mari Uriartek material asko itxi eban eta argitaratu behar dala pentsau dogu. Ideia horren inguruan eratu dogu taldea". Helburua Uriarteren pentsamendua zabaldu eta ezagutzera emotea da, eta Hego Euskal Herriko ekonomia zein gizarte gaietan kristau proposamenak zabaltzea. Memoria, hausnarketa eta alkarrizketa espazio izan gura dau alkarteak. Sustapen batzordean jente ugari dago: Andoni Gerrikaetxebarria bikario nagusi ohia, Jose Antonio Fernandez Lombera historiagilea, Pili Gonzalez bere laguntzailea, Juan Manuel Sinde Arizmendiarreta Kristau Fundazioko presidentea eta gizarte, kultura edo politika arloko jente ezaguna. Alkarteak jarduera ezbardinak egingo ditu bere pentsamendua zabaltzeko: "Asmoa hilabete guztietan zeozer argitaratzea da. Presente egon gura dogu". Kontuak kontu, makina bat bizipen izan ebazan Uriartek bere ibilbide luzean zehar. Esaterako, bake alkarrizketetan be hartu eban parte ETAren une gogorretan. Bakegilea zan bera.

Mende erdi egin dau artxiboak Bizkaiko erlijino, gizarte, kultura eta familia historia ezagutzeko funtsezkoa dan materiala kudeatzen

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 21 Oct 2026 08:50:55 +0000

Bizkaiko Eleizaren Historia Artxiboak 50 urte bete ditu aurton. Hori dala eta, 50 urteko ibilbidearen oroitzapena egingo dabe gaur bertan bere egoitzan, Derioko Seminario zaharrean. Artxiboak mende erdi bete dau Bizkaiko erlijino, gizarte, kultura eta familia historia ezagutzeko funtsezkoa dan agiri-ondarea jagoten, antolatzen eta eskuragarri jarten. Urteurrena aprobetxauta, Anabella Barroso artxiboko zuzendariagaz egin dogu berba Bizkaia Irratian. Bere sorreratik, ikerketa historikorako, agiri-ondarearen kudeaketarako eta ikertzaileen, administrazinoen, kultur erakundeen eta herritarren arretarako erreferentziazko erakunde lez finkatu da. Bere beharrari esker, Bizkaiko oroimen kolektiboaren oinarrizko zatia jagon izan da eta bere garrantzia nabarmendu, eta digitalizatze-egitasmo barritzaileak bultzatu dira.

Fundazino barriak euskerea, kulturea, kirola eta aukera-bardintasuna sustatzea dauka helburu

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 20 Oct 2026 09:37:23 +0000

Lauro Fundazioaren aurkezpen ofizialak 450 lagun inguru bildu ebazan atzo arratsaldean Bilbon. Lauro Ikastolaren inguruan hamarkadetan zehar pilatutako esperientzian eta landutako balioetan oinarrituta sortu da proiektu barria, ezagutza hori gizartearen zerbitzura jarteko beste urrats bat emoteko asmoz, Idoia Iruretagoiena Lauro Ikastolako zuzendariak azaldu deuskunez. EHUko Bizkaia Aretoko Mitxelena aretoan egindako ekitaldian, erakundeetako ordezkariak, euskal gizarteko hainbat arlotako eragileak eta Lauro komunidadeko kideak alkartu dira, etapa barri bati hasierea emoteko: "Ekitaldia oso ondo joan zan. Solasaldia be euki genduan, Lauro komunidadeagaz lotura daben Julia Shershneva, Iraia Iturregi eta Mikel Urbeltzegaz. Hunkituta urten ginan". 2025ean eratuta, Lauro Fundazioa Lauro komunidadearen gizarte-konpromisoa zabaltzeko jaio da, ikasgeletatik harago euskeraren erabilerea indartzeko, euskal kulturea sustetako, aukera-bardintasuna bultzetako eta gizarte inklusiboagoa eta kohesionatuagoa eregiten laguntzeko ekimenak garatuz: "Hausnarketa prozesu batetik dator fundazinoa sortzearen ideia. Pauso bat emoteko momentua da, hezkuntzaz harago joateko. Horren harira, bolondresak funtsezkoak izango dira geure fundazinoan". Aurkezpen honegaz, Lauro Fundazioak bere ibilbideari ekin deutso, Bilbon eta bere ingurunean jarduteko asmoz. Etorkizunagaz konprometidutako komunidade ireki eta parte-hartzailea eregitea dauka xede, alkarlana eta herritarren inplikazinoa oinarri hartuta: "Hezkuntzan integrau gura doguz kanpotik datozan pertsonak. Geure ardatzak zeintzuk izango dira argi daukagu". Hain zuzen be, asmo hori argi jasoten dau fundazinoaren leloak: Gu egiten gaituena zainduz, etorkizuna elkarrekin eraikiz.

Bartzelona da erreferente nagusia '15 minutuko uria' kontzeptuaren esparruan

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 20 Oct 2026 08:34:30 +0000

15 minutuko uria kontzeptua izan da protagonista hileon Zientziaren Giltza Elkarteak Ondarroan antolatutako berbaldian. Hizlaria Nagore Pereira arkitektoa izan da. Pereirak urigintza jasangarriagoa sustetako ereduaren oinarriak eta aukerak azaldu ebazan atzo bertan Ondarroan aitatutako berbaldian, eta gaur Bizkaia Irratiko sintonian euki dogu. Hasteko, 15 minutuko uria zer dan azaldu deusku: "Uri-plangintzako eredu bat da. Egunerokotasunean behar diran zerbitzuak gehienez 15 minutura eukitea da helburua". Erreferentei jagokenez, Gasteiz nabarmendu dau Euskal Herri mailan, baina garrantzitsuagoak dagoz: "Bartzelonako auzo askotan dauke eredua ezarrita. Dana dala, estrategia zabalago baten parte izan behar da".

III. Konferentzia Subiranista antolatuko dau Gure Eskuk udabarri partean

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 19 Oct 2026 11:22:36 +0000

Nazino gisa jauzi bat, etorkizunez beteriko jauzi bat. Horixe irudikatuko dau Gure Eskuk urriaren 25ean, Zazpi jauziz, herri bat ekimenaren bitartez. Egun horretan, 12:00etan, Zazpi Jauzien dantza egingo da, aldi berean, Euskal Herriko zazpi uriburuetan: Maulen, Donibane Garazin, Baionan, Donostian, Iruñean, Gasteizen eta Bilbon. Josu Etxaburu Gure Eskuko bozeroaleak ideia zelan jaio zan azaldu deusku: "Nazino gisa jauzi bat emoteko beharra dago. Dantzan oinarritutako ekimen bat plazaratu gura genduan eta Zazpi Jauzien dantza ondo jatorku, zazpi lurraldez osotutako nazinoa garelako eta zazpi uriburu eder daukaguzalako". Bilbon, Arriaga plazan egingo dabe dantza. Bitartean, Espainiako hauteskunde orokorrak deituta dagoz. Gobernuak eskumara egiten badau, gauzak konplikau daitekez: "Dana dala, fokua geurean jarri behar dogu. Etxean daukaguzan erronkak ondo erantzun behar dira". Horren harira, Euskal Autonomia Erkidegoan Estatutu Barriaren ganeko eztabaidea Legebiltzarrean dago. Momentuz ez dago barri gehiegirik: "Errespetu osoz jokatzen gabilz. Argi daukagu herri honek estatus barria behar dauala". Bestalde, Katalunian emoten dau Amnistia Legea ezarriz doala. Etxaburuk hausnarketea burutu dau: "Demokrazian egin ebena ezin da inoiz delitu izan. Horrek bere bukaerea izan behar eban, dinodanez, bozkatzea ez dalako delitu". Amaitzeko, ikasturtearen nondik norakoak be komentau doguz Gure Eskuko bozeroaleagaz: "III. Konferentzia Subiranista azpimarratu gurako neuke, udabarri partean egingo doguna. Fundazino ezbardinen eskutik antolatu gura dogu, alkarregaz hausnartzeko".

Bisitak, hitzaldi teknikoak, mahainguruak eta esperientzia-trukaketak egongo dira

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 19 Oct 2026 10:05:26 +0000

Markina-Xemein Europako gaztagintza artisauaren epizentro bilakatuko da gaurtik zapatura arte. Horren harira, Iratxe Lasa Markina-Xemeingo alkatea eta Malen Sarasua Esneki Zentroko arduraduna Bizkaia Irratiko sintonian euki doguz. Markina-Xemeinek FACEnetwork, gaztagintza eta esneki artisauen Europako sare nagusiaren urteko bilkurea, hartuko dau. Europako 22 herrialdetako 200 profesional inguru bertaratuko dira udalerrira Esneki Zentroak antolatutako bilkura honetan parte hartzeko. Urriaren 19tik 21era bitartean ospatuko dan topaketa honetan Euskal Herriko gaztagintzaren errealidadea eta bilakaerea ezagutaraztea izango da helburua. Horretarako, bisitak, hitzaldi teknikoak, mahainguruak eta esperientzia-trukaketak egongo dira. Ganera, eguaztenean Uhagon Kulturgunean Europa osoko gaztaien dastaketa bat be antolatu dabe herritarrentzako eta bertaratu nahi dauan edozein pertsonarentzako. Ekimena Markina-Xemeingo Udalaren babesagaz antolatu da. Bestalde, urriaren 22tik 24ra, Leartiker Esneki Zentroa buru daukan Europako POCTEFA Know and Cheese proiektuak bere mugaz gaindiko ekitaldia be Markina-Xemeinen ospatuko dau. Ekitaldiak esneki artisauen ekoizpenagaz lotutako topaketa teknikoak eta herritar guztiei zuzendutako jarduerak buztartuko ditu, produktu horreen balioa nabarmentzeko eta euren ezagutzea sustetako.

Ehun urte inguru daroez Zeanuri eta Ubideren artean larreen bakea sinatzen

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Fri, 16 Oct 2026 11:39:15 +0000

Larreen bakea sinatuko dabe bihar Ubidek eta Zeanurik. Larreak daukiez amankomunean udalerri biek eta eta joan dan ehun urte baino gehiagotan alkarri kontuak emon emoten deutsiez, urtean behin. Lantzean herri baten egiten dabe udalbatza berezia, eta aurton Ubiden izango da. Bertako alkateagaz, Zigor Iturriotzegaz egin dogu berba Goizeko Izarretan irratsaioan. Larreen Mankomunidadearen XIV. Zeharkaldia be egingo dabe bihar. Zeanuritik ibilaldia egingo dabe eta herritar batzuk oinez joango dira Ubidera. Ibilbideak Erdi Aroan Bilbo eta Gasteiz lotzen ebazan errege bidea jarraitzen dau: bidarri horretatik igarotzen ziran Bizkaiko itsasportuetara eta Gaztelako barrualdera joiazan pertsonak eta merkantziak. 13:00etan udalbatza berezia egingo dabe, alkarri ganaduaren eta diru kontuen barri emonaz. Ondoren udal ordezkariek bazkaria izango dabe.

Ana Pérez eta Iñigo Santxo Goizeko Izarretan irratsaioko gizarte gaien tertulian

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Fri, 16 Oct 2026 11:05:33 +0000

Prezioen gorakadeaz egin dogu berba gizarte gaien gaurko tertulian, Goizeko Izarretan irratsaioan. Energia garesti dago eta horrek eragina dauka produktu guztien prezioan. Hortaz ganera, etxebitzizea, %5 inguruko inflazinoa, soldata igoerak, pentsinoak, hauteskunde giroa, eskuma muturraren gorakadea.... Gai guzti horretaz egin dabe berba Ana Pérezek eta Iñigo Santxok.

Planak 225 milioi euro mobilizauko ditu 2030era arte, 45 milioi euroko ekarpen publikoagaz

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 15 Oct 2026 11:19:49 +0000

Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak Euskadiko Egurraren Plan Estrategikoa aurkeztu dau. Ibilbide-orri barri horren bidez, datozan urteetan basoaren eta egurraren balio-kate osoa indartu eta eraldatu nahi da. Planak 2030ean ezarten dau begiradea, eta 2026an jarriko ditu abian lehen jarduerak, sektoreak dituan erronka nagusiei erantzuteko eta jarduera ekonomikoa, enplegua, barrikuntza eta lurraldearen kudeaketa jasangarria sortzeko daukan gaitasuna sendotzeko. Planean Baskegurren aitamen berezia be egiten da eta gaur alkarte horretako zuzendaria nagusia euki dogu geugaz, Oskar Azkarate. Egurraren Plan Estrategikoak 225 milioi euroko mobilizazino ekonomikoa aurreikusten dau 2026-2030 aldian: 45 milioi euroko ekarpen publikoa eta 180 milioi euroko inbertsino pribadua. Planteamenduaren helburua ahalegin publikoak enpresen inbertsinoa bultzatzea, eta basoaren eta zuraren balio-kate osoaren lehiakortasuna hobetzeko gai diran proiektuak bizkortzea da: "Erronka barri asko daukaguz aldaketa klimatikoaren ondorioz. Hori dala eta, plan estrategiko indartsua egin dogu hausnarketa sakon baten ostean". Ganera, bertoko egurra be sustatu gura dau planak: "Apustua hori da eta datuek apustua berresten dabe". Horren harira, egurraren sektorearen egoeraren inguruko hausnarketea burutu dau Azkaratek geure sintonian: "Inork ez dau egurraren etorkizuna zalantzan jarten. Halanda be, basoen kudeaketak nabarmen baldintzetan dau".

Helburuak

Egurraren Plan Estrategikoak hainbat helburu nagusi ezarten ditu: basoaren eta egurraren balio-kate osoaren lehiakortasuna eta erresilientzia hobetzea; prestakuntza eta belaunaldi-erreleboa bultzatzea; I+G+b eta baso-bioekonomia indartzea; mendien kudeaketa jasangarria sustatzea; eta sektoreko gobernantza arinagoa eta etorkizunari aurre egiteko prestatuagoa sendotzea.

Kontzertua 19:30ean hasiko da eta sarrera doakoa da lekuak bete arte

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 15 Oct 2026 10:28:10 +0000

XXIX. Agiña Memoriala ospatuko dau Jatorki Abesbatzak zapatuan Bilboko Atxuriko Gizakunde Eleizan. Egitasmoaren ganean gehiago jakiteko asmoz, Jabi Zorroza Jatorki Abesbatzako kideagaz egin dogu berba Bizkaia Irratiko sintonian. Oraingo honetan Joxean Llorente eukiko dabe gogoan: "2008an sartu zan Joxean Llorente Jatorki Abesbatzara. Lehendakaritza kargua hartu eban berehala, eta gero zuzendari be bilakatu zan". Errepertoriaren nondik norakoak emon deuskuz Zorrozak: "Joxean Llorenteri gustetan jakezan kantak, melodiak eta piezak joko dira. Bere bizitza gogoratzeko saioa izango da". Kontzertua 19:30ean hasiko da eta sarrera doakoa da lekuak bete arte. Jatorki Abesbatzagaz batera, Xaramel Txistu Taldea, Txaro Etxebarria poeta, Hamaika Kamerata Flauta Taldea eta Mario Lerena pianista izango dira.

Emonaldi bi eskainiko dabez, zapatu arratsaldean eta domeka eguerdian

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 14 Oct 2026 10:49:41 +0000

Arriaga Antzokiak eta Bilboko Koral Elkarteak indarrak batu dabez proiektu barri bat aurrera eroateko. Arriagaren Aterkia musika ikuskizun poetiko eta oniriko bat da, erakunde biek alkarregaz bultzautakoa, eta aurtengo urriaren 17an eta 18an estreinauko da. Zapatuko emonaldia 18:00etan izango da, eta domekakoa 12:00etatik aurrera. Libretoa Leire Bilbao idazlearena da, eta istorioa Juan Crisostomo de Arriagaren aterki baten aurkikuntzagaz hasten da, oroimenean, denporaren joanean eta bizitzaren etapa ezbardinetan zehar bidaia bat proposatzeko, beti be, Bilboko euripean. Idazle ondarrutarragaz egin dogu berba estreinaldiaren astean: "Bilboko Koral Elkarteak egin eustan enkargua, Arriaga hil zanetik 200 urte bete diralako". Libretotik ikuskizunerako bidea zelakoa izaten dabilan azaldu deusku Bilbaok: "Berba ipini deutsat ikuskizunari. Ostean, idatzitakoari doinua emon deutsie Nerea Alberdik eta Aitor Etxebrriak". Bilboko Koral Elkarteko ehun bat ahots zurik, Ibone Sardon eta Julen Garciaren ahots bakarlariek eta hamar musikarik osotutako hari-, haize-, perkusino- eta elektronika-ensemble batek interpretatzen dabe Alberdik eta Etxebarriak konposautako musikea. Ikuskizunerako sarrerak salgai dagoz Arriaga Antzokiaren webgunean edo antzokiko txarteldegietan, aurretiazko salmenta ordutegian.

Egitasmoak 20 taldetik gora batuko ditu aurton

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 14 Oct 2026 09:24:01 +0000

Bizkaiko Erromeria Egunaren bigarren edizinoa egingo dabe Lemoan zapatuan, urriaren 17an. Bizkaiko Foru Aldundiaren ekimenez, Danok musikarien kooperatibaren sorkuntza eta antolakuntzagaz eta tokian tokiko udalaren babes nagusiagaz jaio zan igaz Bizkaiko Erromeria Eguna. Lehenengo edizinoa Durangon antolatu zan 2025ean, eta egitarau zabaleko egunak ekarritako balorazino bikainaren ostean antolatuko da aurton jai handiaren bigarren edizinoa, Jon Gomez Danok Pro kooperatibako bozeroaleak azaldu deuskunez. Euskal musika, kantu eta dantzek zipriztinduko dabe Lemoa, erromeriazaleen uriburu bilakatuz. Adin eta gustu guztientzako askotariko ekintzak batuko dira: "Hiru gune nagusi izango dira, kalez kalekoa alde batera itxita". Gomezek esan deuskunez, erromeriak asko aldatu dira azken urteetan: "Orain dala 20 urte ez egoan gazteentzako sortutako erromeria talderik. Gaur egun erromeria mundua asko gaztetu da, musikari gazte asko dagozalako".

Tertuliakideek gazteek etxebizitza eskuratzeko daukiezan zailtasunak aztertu dabez

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Fri, 09 Oct 2026 12:11:13 +0000

Etxebizitzearen arazoa eta azaroaren 11erako deitutako greba orokorra izan dira gaurko tertuliaren gai nagusiak. Lander Intxausti eta Itziar Irazabalek gazteek etxebizitza eskuratzeko daukiezan zailtasunak aztertu dabez, alokairuen prezioen gorakadea eta etxebizitza negozio bihurtu izana nabarmenduz. Bestalde, eskuin muturraren gorakadea eta gazteen artean zabaltzen dabiltzan mezuak be izan dabez berbagai. Azkenik, etxebizitza eskubidea aldarrikatzeko deitutako grebaren inguruan eztabaidatu dabe, mobilizazinoaren garrantziaz eta alderdi politikoen erantzukizunaz hausnartuz.

Hasi barri dan ikasturtean ikasleen segurtasuna bermatuko dauan idatzizko ebazpen bat be eskatu dabe

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 08 Oct 2026 11:05:18 +0000

Aulestiko 14 familiek eskola taxia mantentzea eskatu dabe, administrazinoaren azken hilabeetako isiltasunaren aurrean. Adingabeak errepide estu batetik oinez joateko arriskuaz ohartarazo dabe, eta hasi barri dan ikasturte honetan ikasleen segurtasuna bermatuko dauan idatzizko ebazpen bat be eskatu dabe, Bihotza Bilbao kaltetutako familien bozeroaleak esan deuskunez: "Alegazinoak aurkeztu genduzan eta esan euskuen mantenduko zala. Ikasturtea hasi da eta orain dinoskue erabagia hartu behar dabela". Arazoak apirilean hasi ziran, Urregai Eskolak esan eutsenean eskola taxia galduko ebela ikasleek, kilometro bi baino gitxiago dagozalako etxeen eta eskolaren artean: "Arauak dino eskola garraiorako eskubidea daukela kilometro bi baino gehiagora bizi diran umeek, baina salbuespenak dagoz, bideen egoeragaitik esaterako". Horren harira, kilometroak alde batera itxita, ibilbidearen segurtasun falta salatzen dabe: "Auzoetako bide estuak dira, espaloi edo argiztapen bakoak".

2001ean eratu ebenetik gaur egunera arte aurrerapauso mantsoak emon izan dira

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 08 Oct 2026 09:05:39 +0000

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak 25 urte bete ditu dagoeneko. 2001ean eratu ebenetik gaur egunera arte aurrerapauso mantsoak emon dirala esan deusku Agurne Gaubeka Hizkuntz Eskubideen Behatokiko zuzendariak: "Hizkuntza eskubideak autortu barik daukaguz ia geure lurralde osoan. Euskereak berme barik jarraitzen dau". Egia esan gauzak egin egiten dira, baina ez dabe nahi besteko fruiturik emoten. Beste estrategia batzuk bilatu behar dira: "Gakoa geure egunerokotasunean eta espazio klabeetan euskerea erabilteko bermeak eukitea da". Gaubekaren ustez, beste lege batzuk beharrezkoak dira: "Ofizialtasuna ezinbestekoa da Euskal Herri osoan. Horren alde egiten dauan araugintza sendoa be behar dogu, baina bestelako hizkuntza politikak be bai. Gaztelera derrigorrezkoa bada, zergaitik euskerea ez?". Hizkuntz Eskubideen Behatokiak kexa ezbardinak jasoten ditu urtean zehar. Jasoten dituan kexa gehienak euskera ofiziala dan eremuetatik etorritakoak dirala azaldu deusku Gaubekak: "Esaterako, Eusko Jaurlaritzatik esaten deustie euskerea ofiziala dala, baina Osakidetzara noa eta ez dago mediku euskaldunik". Batzuetan, nahiz eta geure hizkuntza eskubideak urratu dirala pentsau, ez dogu emoten salatzeko edo kexa aurkezteko pausoa, alperrekoa izango dalakoan, baina garrantzitsua da egitea. Amaitzeko, mende laurden honetan egindako lana laburbiltzen dauan erakusketa ibiltaria be zabaldu dabe: "25 urte honeetan Hizkuntz Eskubideen Behatokiaren atzean egondako pertsonen beharra autortu gura dau erakusketak. Hizkuntz Eskubideen Behatokiak berak egiten dauan lana be ezagutarazo gura dogu". Iruñean egon ostean, Gipuzkoara egingo dau salto orain erakusketak. Kontuak kontu, oindino ez dago argi Bizkaira noiz helduko dan.

Arabako, Bizkaiko zein Gipuzkoako ekoizleak dagoz kooperatiban

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 07 Oct 2026 10:52:01 +0000

25 urte bete ditu Basatxerrik aurton. Hori dala eta, Basatxerri abeltzainen kooperatibara hurreratu gara gaurko Goizeko Izarretan irratsaioan. Arabako, Bizkaiko zein Gipuzkoako ekoizleak dagoz Basatxerrin. Iñigo Azkoitia, Basatxerriko arduradun komertziala, Bizkaia Irratian euki dogu: "Baserriko ustiaketa posible izateko proiektuari ekin eutsien sortzaileek bere garaian". Basatxerriren bertuteen artean produktuaren kalidadearena dago: "Kalidade handiko txarriak lortzen doguz. Haragiak hartzen dauan zapore eta testuran igarten da". Dinogunez, 25 urte bete ditu Basatxerrik aurton. Gauzak asko aldatu dira azken mende laurdenean: "Sei urte daroadaz Basatxerrin, baina beteranoek hori dinoe. Ekonomikoki aldatu da eta enpresa bat lez gabilz beharrean, baina funtsa ez da aldatu".

Bederatzi urte erbestean egin eta gero, laster itzuli leiteke Puigdemont Kataluniara

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 07 Oct 2026 09:13:30 +0000

Kataluniako prozesu independentistan parte hartu eben buruzagiei diru publikoa oker edo bide barik erabili izanagaitik ezarritako zigorrari amnistia apliketako agindu dau Auzitegi Konstituzionalak. Ondorioz, Auzitegi Gorenak Carles Puigdemont eta beste buruzagi batzuen atxiloketa aginduak eten ditu, ebazpena aztertu arte. Beraz, bederatzi urte erbestean egin eta gero, laster itzuli leiteke Puigdemont Kataluniara. Momentuz ez dabe noiz jakin eragin, baina esan dabenez, zentzu politikoa emongo deutse bueltari. Gorka Knorr Juntseko kideak esan deuskunez, auzitegiaren erabagia espero eben: "Behar baino gehiago luzatu da, baina espero genduan. Atzokoa oso egun berezi izan da". Amnistia legeak erbestean dagozan buruzagien egoerea bideratzen dau, baina Puigdemontek berak esan eban Katalunia eta Espainiaren arteko gatazkea politikoa da. Knorr bat dator: "Gauzak politika esparruan kokatu dira barriro. Hau prozesu bat da eta jarraituko dau". Ganera, uste dau litekeena dala Puigdemont azaroaren 29ko hauteskundeen ostean itzultzea Kataluniara.

Hauteskundeak

Dinogunez, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak azaroaren 29ra aurreratu ditu hauteskundeak. Knorrek ondo ikusten dau Espainiako Gobernuak hauteskundeak aurreratu izana: "Esaten dabe Juntsen erabagiaren ondorioz gertatu dala aurrerapena, baina errudun bakarra PSOE da. Alderdi sozialistak hiru urte daroaz aurrekonturik barik". Hauteskunde deialdia etxebizitza dekretuek ezetza jaso eta gero etorri da. Juntsek kontrako botoa emon eban barikuko bozketan: "Miriam Noguerasek PSOEgaz adostutako dekretu bat eskuan eukala egin eban berba. Kontua da alderdi sozialistak ez ebala testua onartu, Sumar eta Podemos alderdien eraginagaitik".

PP eta VOX alderdiek gehiengoa izango dabela aurreikusten dabe inkestek

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 06 Oct 2026 09:10:57 +0000

Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak azaroaren 29ra aurreratu ditu hauteskundeak. Hori dala eta, Lander Martinez, Sumarreko diputadua Espainiako Kongresuan, Bizkaia Irratiko sintonian euki dogu gaurkoan. Martinezek ondo ikusten dau Espainiako Gorteetarako hauteskundeak aurreratu izana, beharrezkoa zalako: "Barikuko botazinoaren ostean uste dot zuzena dala hauteskundeak aurreratzea". Sumarren hauteskundeak prestetan dabilz dagoeneko, Fronte Zabala osotzen. Martinezek esan deuskunez, alkarrizketak aspalditik datoz: "Urtebete baino gehiago daroagu berbetan, behar asko eginda dago dagoeneko. Izan be, Fronte Zabala ezinbestekoa da gobernu progresista egoteko". Hautagaien izenak entzuten dira: Monica Garcia, Ernest Urtasun, Ada Colau, etab. Martinezek aurreratu deusku presidentegaia laster iragarriko dabela. Ganera, Podemosek baldintzea ipini dau frontean sartzeko: urriaren 14an eta 15ean primarioak egitea. Bitartean, PP eta VOX alderdiek gehiengoa izango dabela aurreikusten dabe inkestek. Horren harira, kanpaina gogorra izango dala emoten dau, dagoeneko Isabel Diaz Ayuso edo Santiago Abascal hauteskunde-iruzur aukerea aitatzen hasita dabilz, eta botoa postaz edo korreoz ez emoteko eskatu dabe. Dinogunez, hauteskunde deialdia etxebizitza dekretuek ezetza jaso eta gero etorri da: "Sumarretik etxebizitzaren esparruko lege asko eroan doguz Kongresura legegintzaldi osoan zehar, baina blokeatu dabez. Dana dala, etxebizitzaren eskumen asko erkidegoenak dira, eta erkidego batzuk ez dabe legea aplikau gura". Kontuak kontu, emoten dau lehenengo dekretuak orain aurrera urten leikela Diputazino Iraunkorrean. Dana dala, Sumarrek aurkeztutako dekretuak aukera gitxiago dauka aurrera egiteko. Bitartean, jaube txikien babesa aldarrikatzen dabe EAJk eta Juntsek, datuen arabera gehiengo handia diralako.

Greba orokorra

Ganera, UGT eta Comisiones Obreras sindikatuek egun osoko huelga orokorra deitzeko asmoa dabe udazken honetan, Maizterren Sindikatuagaz adostuta eta lan aldarrikapenak sartuta: etxebizitza eta soldata duinak. Martinez grebaren alde agertu da: "Positiboki ikusten dogu. Eskuinaren bozkagaitik barikuan proposatutako neurriek ez dabenez aurrera egin, normala da mobilizazinoak beste intensidade tonua hartzea". Argi dagoana da kanpainan etxebizitzaren kontua ardatz nagusia izango dala eta hauteskundeak irabazten dituanak gai korapilatsu honi heldu beharko deutsola.

Eleizea asko aldatu da Ikobaltzeta hasi zanetik gaur egunera

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 05 Oct 2026 10:53:55 +0000

Francisco Javier Ikobaltzeta 'Txabi' abadeak erretiroa hartu dau, abadegintzaren Urrezko Ezteguak ospatu dituan urte berean. Hamarkadak joan, hamarkadak etorri, abadeak hainbat belaunalditako auzotarrei laguntasuna, konpromisoa eta zerbitzuzko bokazinoa eskeini izan deutse. Ondorioz, azken hilabeteetan ospatutako omenaldietan be agertu da herriak deutson maitasuna, Bakion edo Gamiz-Fikan esaterako. 'Txabi' Ikobaltzetagaz berba egiteko aukerea euki dogu. Esan deuskunez, 50 urtek askotarako emoten dabe: "Hainbeste gauza egin dodazanez, ezin dot esan garrantzitsuena zein izan dan". Bitartean, eleizea asko aldatu da Ikobaltzeta hasi zanetik gaur egunera. Abadeak eleizea momentu honetan zelan ikusten dauan azaldu deusku: "Hutsitzen eta zahartzen dabil. Egoerak hausnarketa bat eskatzen dau. Daukaguzan aukerak aztertu behar doguz, krisiari bueltea emoteko".

Ander bagilaren 22an hil zan, taserra erabilitako atxiloketa operazino baten

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 05 Oct 2026 09:58:21 +0000

Justizia Anderrentzat plataformeak deituta, 11.000 lagun inguru batu ziran Santurtzin astegoienean, Anderren kasua argitzeko eta erantzukizun penalak eskatzeko, besteak beste. Horren harira, Amaiur Renteria, Justizia Anderrentzat plataformako kidea, Bizkaia Irratian izan da gaur. Ander bagilaren 22an hil zan, taserra erabilitako atxiloketa operazino baten. Larri eroan eben ospitalera eta handik egun bira hil zan. Harrezkero izan dira gorabeherak eta bertsino kontrajarriak. Hasieran bero kolpe baten ondorioz hil zala aitatzen zan. Dana dala, Justizia Anderrentzat plataformeak argitaratutako ondorengo bideo batek gertatutakoaren datu ugari emoten dau, tartean taserraren erabilerarena: "Santurtziko herria bera hasi zan ikertzen. Argitaratu genduan bideoan argi eta garbi ikusten da taserraren erabilerea zelan emon zan, larrialdi txostenean agertu ez arren". Ikerketari jagokonez, martxan da, baina prozesu luzea aurreikusten dabe: "Ikerketea instrukzino-fasean dago, ez dakigu zehazki noiz egingo dogun salto hurrengo fasera". Esan dogunez, plataformatik salatzen dabe informazinoa falta dala larrialdi txostenean, tartean, taser pistolea erabili izanaren ganekoa. Renteriak argitu deuskunez, argi dauke euren helburua zein izango dan aurrerantzean: "Familiaren bidelagun izango gara. Ganera, garrantzitsua da gaia kalean lantzea, egiten gabilzan moduan. Bitartean, Ander poliziaren indarkeriaren biktimatzat hartzea gurako geunke. Horren harira, bermeak hartu behar dira Ander gehiagorik ez egoteko Euskal Herrian".

Tertuliakideek nabarmendu dabe etxebizitzearen arazoa egiturazkoa dala, baina epe laburrean be neurriak behar dirala

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Fri, 02 Oct 2026 13:43:10 +0000

Goizeko Izarretan saioan, Miren Josune Aristondok, Jasone Aretxabaletak, David Lopategik etxebizitzearen arazoa izan dabe hizpide gaurko tertulian. Espainiako Gobernuak prestatutako dekretu bien inguruan eztabaidea sortu da, eta hizlariek nabarmendu dabe etxebizitzearen arazoa egiturazkoa dala, baina epe laburrean be neurriak behar dirala.

Tertulian azaldu dabenez, neurrietako batzuk alokairuen kontratuen luzapenagaz, kaleratzeak saihesteagaz eta egoera zaurgarrian dagozan personei alternatiba sozialak eskaintzeagaz lotuta dagoz. Era berean, etxe-jabe txikien egoerea be kontuan hartu behar dala azpimarratu dabe, eta administrazinoen arteko koordinazino handiagoa eskatu dabe.

Bestalde, alokairuen prezioen gorakerea, turismo-etxebizitzak eta Airbnb moduko plataformen eragina be aztertu dabez. Tertuliako parte-hartzaileen arabera, etxebizitzearen inguruko neurriak ez dira dekretu bakar baten bidez konponduko, eta epe luzerako estrategia behar da, administrazino guztien parte-hartzeagaz.

Nagusiak alkartea ezagutu dogu Adinekoen Nazinoarteko Egunean

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 01 Oct 2026 10:47:11 +0000

Adinekoen Nazinoarteko Eguna da gaur. Ondorioz, Nagusiak alkartera hurreratu gara. Nagusiak Bizkaiko adinekoen alkartea da eta bertan dabil kolaboratzaile lez Izaskun Atxa. Euskal gizartea nabarmen aldatu da demografikoki azken hamarkada eta urteetan, zaharkitu dalako, eta horrek eragina dauka edadeko jenteak bizi dauan egoeran: "Talde handienetakoa da nagusiena geure gizartean. Dana dala, egoerea asko aldatu da eta gaur egun nahiko ondo eta osasuntsu gagoz jubiletan garenean". Halanda be, Atxaren ustez, edadismoa dago gaur egungo gizartean: "Edadismoa oso presente dago. Esaterako, gaur egun ez da jende askoren laguntza jasoten autobusean".

Sailburuak unibertsidade sistemaren kalidadea aldarrikatu dau

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 01 Oct 2026 08:02:37 +0000

Ikasturte hasiera honetan unibertsidadera jo dogu gaur, besteak beste arlo horretako gaiak jorratzeko. Horretarako, Juan Ignacio Perez Iglesias Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza sailburuagaz egin dogu berba Goizeko Izarretan irratsaioan. Pasa dan ikasturtean EHUko aurrekontuen auzia eta errektoreagaz izandako ikamikak aitatu genduzan. Laster aurkeztu behar dira aurrekontuak barriro: "EHUko errektorearen eskaera batzuk kontuan hartuko doguz. Dana dala, geure lehen aurrekontu bietan denpora luzean izan ez doguzan igoerak euki doguz, eta aurton horrela izango da hirugarrenez". EUNEIZen ikasturte hasieran egon zan Perez Iglesias atzo. Unibertsidade sistemaren kalidadea aldarrikatu eban, zentroen eta erakundeen konpromisoa eskatzeaz gain. Unibertsidade sistemaren kalidadea aitatzen dauanean, sistemak dituan hiru zereginak gogoan ditu: "Hiru eginbehar daukaguz: ikasleak ondo prestatzea, ikerketa ona egitea eta ezagutzaren proiektuak gizarteari transferitzea". Bitartean, unibertsidade lege barria egiten dabilz. Horren harira, ekarriko dituan nobedadeak azaldu deuskuz sailburuak: "Unibertsidade eta ikerketa munduak oso lehiakorrak dira, eta horrek arazoak sortzen ditu. Karrera akademiko estandarra proposatzen dogu".

Adimen artifiziala

Barrikuntzaren arloan, barrikuntzarako itsasargiak edo arlo nagusiak zehaztuta daukez. Horreetariko bat adimen artifiziala da, jakina. Aspaldion zeresana emoten dabil. Arrisku handien barri entzuten gabilz eta lehia bizia be badaukagu Ameriketako Estatu Batuen eta Txinaren artean. Perez Iglesiasek adimen artifizialaren ganean hausnartu dau geure mikrofonoetan: "Adimen artifizialaren inguruan hype handia egon da, onerako eta txarrerako. Promesa potoloak egin dira, baina inbertidu dabenek ikusi dabe, beharbada, negozioa ez dala hain emonkorra izango".

Etxebizitza arloan dagoan arazoaz berba egiteko, geugaz euki dogu LAB sindikatuko Bizkaiko etxebizitza arduraduna

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 30 Sep 2026 11:11:10 +0000

Etxebizitza dekretu biren ganeko botazinoa egingo da barikuan Espainiako Ministroen Kontseiluan. Laburbilduz, batean etxebakotzeen aurreko babesa 2030era arte, urte pare baten alokairu kontratuak automatikoki luzatzea, aldi baterako logelen erregulazinoa, maizterrentzako eta prezio merkeetan alokatzen dabenentzako hobariak, etxe turistikoetzako zergak eta etxebizitzak erosteko interes bako maileguak aurreikusten dira. Beste batean, alokairu kontratuak mugabakoak izatea. Honegaz eta etxebizitza arloan dagoan arazoaz berba egiteko, geugaz euki dogu LAB sindikatuko Bizkaiko etxebizitza arduraduna, Iñigo Alonso: "Dekretuek ez dauke itxura txarrik, baina ez da nahikoa. Neurri gehienek epemuga bat dauke, partxeak dira". Bitartean, alderdi batzuk, EAJk eta Juntsek esaterako, etxe jaube txikien babesa eskatzen dabe, ez parekatzeko funts-putreekaz. Alonso ez dago ados: "Ez dago jabe txikirik. Gero eta gehiago dira hiru, lau edo bost etxe dabezanak". Proposatutako dekretu honeetaz gain, proposamen gehiago egin deuskuz LABeko ordezkariak dagoan auziari bueltea emoteko: "Mugagabeko kontratuak behar dira betirako. Bizi-proiektu bat garatzeko ezinbestekoa da jakitea modu mugagabean zeure etxean egongo zarela". Etxebizitza sindikatuek mobilizazinoak egingo dabez Hego Euskal Herrian astegoienean. Bilbon domekan egingo dabe alkarretaratzea, eguerdiko 12:00etan, Plaza Eliptikoan.

Epaimahaiak nabarmendu dauanez, Getek gizarte-sentsibilizazinoan eta genero-bardintasunean konpromiso luzea dauka

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 30 Sep 2026 09:16:55 +0000

Harritxu Gete Ugarte ikertzaile donostiarrak jaso dau 6. Gladys Saria. Puntues Fundazioak eta EHUko Informatika Fakultadeak abiatutako sariak ingurune digitalean beharrean dabilzan emakume gazte euskaldunak autortu eta saritzea dauka helburu, gazteentzat erreferente barriak sortuz eta emakumeen talentua teknologiaren esparruan nabarmenduz. Epaimahaiak bereziki baloratu ditu euskerarako itzultzaile neuronalen garapenean egindako lana, genero-ikuspegiaren txertaketea eta neska gazteentzat inspirazino-iturri izateko erakutsitako konpromisoa. Geteren ibilbide profesional osoa Vicomtech fundazinoari lotuta egon da. Bertan praktiketan hasi, ikerlari laguntzaile moduan jarraitu eta, gaur egun, ikerlari gisa dabil itzulpen automatikoaren zein hizkuntza-eredu handien eremuan.

Euskerea eta adimen artifizial arduratsua

Geteren beharraren ardatz nagusietako bat euskerearen eta hizkuntza gitxituen garapen digitala sustatzea izan da. Eusko Jaurlaritzaren Itzuli eta Vicomtechen Batua itzultzaile automatikoen garapen eta entrenamenduan parte hartu dau; egunero 300.000 itzulpen-eskaera baino gehiago erantzuten dabezan tresna estrategikoak, hain zuzen be. Horregaz batera, teknologiaren erabilera etikoa eta inklusiboa landu ditu bere ikerketetan, itzulpen automatikoko genero-alborapenak aztertuz eta nazinoarteko biltzar zientifiko zein aldizkari nagusietan dibulgatuz.

Zazpi erakundek ezagutza, gizarte-ekintza eta politika publikoak buztartu dabez haur eta nerabeenganako tratu ona indartzeko

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 29 Sep 2026 10:53:13 +0000

Umeak eta nerabeak babesteko ekimen pilotu bat ezagutu dogu gaur: Tratu on+. Proiektuaren helburua komunidadeek haur eta nerabeak zaintzeko, babesteko eta laguntzeko daben gaitasuna indartzea da. Horretarako, EDE Fundazioa, Bidegintza, Fundacio Pere Tarres, Sant Joan de Deu, ESADE, Eusko Jaurlaritza eta Linking Ideasek parte hartzen dabe ekimenean. Lan-esparrua zehaztu ondoren, irailean etapa barri bati ekin jako: proiektuaren webgunea abiarazo da, haren garapena ezagutu eta jarraitu ahal izateko, eta bost udalerri pilotutan komunidade-aktibazinoa jarri da martxan, Portugaleten tartean. EDE Fundaziotik Irati Izagirrek esan deuskunez, ekimenak zeharkako hiru ardatz ditu: komunidade-ikuspegia, haur eta nerabeen parte-hartze aktiboa eta ongizate emozionala. Ardatz horreetatik abiatuta, Tratu on+ proiektuak prestakuntza eta ikaskuntza partekatuko ekintzak, esperientzia pilotuak, ebidentzietan oinarritutako baliabide praktikoak eta arau-esparruak zein politika publikoak eguneroko errealidadera eroaten lagunduko daben proposamenak sustatuko ditu. Ganera, arreta berezia jarriko da inpaktuaren neurketan. Izan be, proiektuak jarduketa desbardinen emaitzak ebaluatuko ditu eta lortutako ikaskuntzak sistematizatuko ditu, Europako haur eta nerabeen babes-sistemak hobetzen eta zabaltzen laguntzeko.

Osasunean ipiniko dabe fokoa foroan, bizi garen inguruak geure osasunean eragin zuzen eta handia daukalako

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 28 Sep 2026 09:25:58 +0000

‘Ciudades del Futuro’ kongresuaren bosgarren edizinoa egingo dabe eguenean Bilboko Euskalduna Jauregian. Bilbao Urban and Cities Design ibili da eta dabil antolakuntzan eta beste zeregin batzuetan, eta Xabier Arruza koordinatzailea geugaz euki dogu Bizkaia Irratiko estudioetan. Etorkizuneko uriez berba egiten dogunean, 10 urteko epea dauke buruan: "Uri bat ez da urte bakar batean aldatzen. Urietako erronkak epe luzerako dira, baina gauzak urtero alda daitekez". Horren harira, larrialdi klimatikoaren auzia azpimarratu deusku Arruzak. Osasunean ipiniko dabe fokoa eguenean egingo daben foroan, bizi garen inguruak geure osasunean eragin zuzen eta handia daukalako: "Kutsadura, esaterako, ikusezina da, baina eragin handia dauka geure urietan". Dana dala, gai gehiago be aztertuko dabez asteon: "Mobikortasuna, garraioa eta teknologia". Erreferenteei jagokenez, Arruzak esan deuskunez, Europa mailan behintzat, Paris eta Kopenhage dira uri eredugarriak. Bestalde, Bilbora etorriko diran adituen artean Maria Neira dago. Neira Munduko Osasun Erakundearen Ingurumen, Klima Aldaketa eta Osasun Saileko zuzendari ohia da.

Maila guztietako klaseak eskaintzen dabez Euskal Herriko lehen euskaltegi profesionalean

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 28 Sep 2026 08:49:26 +0000

2026-2027 ikasturtea urrian hasiko da Ulibarri Euskaltegian. Hori dala eta, bertara hurreratu gara gaur. Loren Suarez zuzendariak esan deuskunez, ikasturte barria oso ondo dator: "Jentea oso animatuta dago. Geurean 2.000 ikasle inguru dagoz matrikulatuta". Bitartean, Euskara Bonua martxan da. Orain arteko erantzuna positiboa izan dala esan deusku Suarezek. Eusko Jaurlaritzak aurkeztu dau Euskara Bonua, euskerea ikasteko aukerea emoten dauen doako eredu barria. Hasierako ordainketa bakar baten bidez, 120 eurokoa, eta lau urte arteko epean, B1 maila prestatzeko aukerea emongo dau dirulaguntzak.

Osasun-aseguru pribatuentzako kenkariak, etxebizitza eskuratzeko laguntzak eta enpresen zerga-abantailak izan dabez berbagai

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Fri, 25 Sep 2026 12:43:04 +0000

Bizkaiko zerga-erreforma izan dabe hizpide Goizeko Izarretako tertulian Jesus Lekerikabeaskoa, Iker Casanova eta Eneritz de Madariaga Batzar Nagusietako batzarkideek. Foru Aldundiak proposatutako neurriak aztertu dabez, eta oposizinoko ordezkariek zalantzan jarri dabe erreformaren edukia eta gobernuak proposamena aurkezteko erabilitako modua. Besteak beste, osasun-aseguru pribatuentzako kenkariak, etxebizitza eskuratzeko laguntzak eta enpresen zerga-abantailak izan dabez berbagai. Oposizinoak kritikau dau baliabide publikoak osasun pribatura bideratzea, eta osasun publikoan inbertitzeko eskatu dau.

Erreformaren inguruko negoziazinoak eta Bizkaiko Batzar Nagusietan izan daitekeen akordioa be aztertu dabez, alderdi politikoen arteko desadostasunak agerian itxiz.

Arbidek uste dau Hezkuntza sailak ez daukala benetako borondate politikorik segregazinoaren auziari erantzuteko

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 24 Sep 2026 08:53:15 +0000

STEILAS sindikatura hurreratu gara gaurkoan, eurekaz hainbat gai jorratzeko asmoz: PISA txostenaren emaitzak, ikasturte barriaren erronkak, azken boladan Bizkaian gertautako ikastetxeen fusinoak, segregazinoaren auzia, etab. Horretarako, Haizea Arbide STEILASeko kidea euki dogu telefonoaren bestaldean. Arbidek mezu argia zabaldu dau: "Hezkuntza publikoak baliabideak eta konpromiso politikoa behar ditu, diskurtsoen gainetik". PISA txostenaren emaitzak ezagutu genduzan iraila hasieran. Horreen arabera, Hego Euskal Herriko ikasleek gaitasun guztietan egin dabe behera. Dana dala, sindikatuko kideak esan deusku hezkuntza sistemaren egoerea modu orokorrean aztertzen dabela, PISA txostenaren emaitzetan gehiegi zentrau barik. Bitartean, Eusko Jaurlaritzak neurri barriak aktibatu ditu, emaitza txarrei bueltea emoteko. Horren harira, Arbidek "konpromiso politikoa" eskatu dau. Azken urteetan pil-pilean dagoan beste gai bat ikastetxeen fusinoarena da. Hemen, Bizkaian, Bilbon, Basaurin, Getxon edo Leioan egin dabez, baina gehiago egon dira Euskal Autonomia Erkidegoan. Ondorioz, lanpostuak galdu dira. STEILASetik Hezkuntza sailaren modus operandi-a salatu dabe: "Hezkuntza sailaren aldebakartasuna nabarmendu behar da. Inplikatutako ikastetxeetara joaten diranerako erabagia hartuta dago". Azkenik, segregazinoari jagokonez, dinoe Hezkuntza sailak ez daukala benetako borondate politikorik jendarte kohesionatu eta justua lortzeko bidean aurrerapausoak emoteko. Hori dala eta, Eskola Bikaina Denontzat mahaian parte ez hartzearen erabagia hartu eben orain dala hilabete batzuk. Arbidek dino denporak arrazoia emon deutsela.

Ez da posible jakitea gizakiak adimen artifizialaren ganeko kontrola galduko dauan ala ez

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 23 Sep 2026 09:30:04 +0000

Adimen artifizialaren arriskuen inguruko eztabaidea pil-pilean dago azken boladan. Orain dala aste batzuk, Anthropic enpresako ikertzaile batek dimisinoa aurkeztu eta adimen artifizialak gizateriagaz amaitu ahal dauala ohartarazo eban. Hori dala eta, Borja Calvo EHUko irakasle eta Informatika Fakultadeko dekanordeagaz egin dogu berba gaur Bizkaia Irratiko sintonian, adimen artifizialaren ganean gehiago ikasteko asmoz. Hasteko, Calvok esan deusku aspaldiko kontua dala adimen artifiziala: "Adimen artifiziala berba 1956an proposatu eben. Jakintza-arlo bat da izatez, askotan teknologia edo produktu lez ikusi arren". Beraz, aspalditik existiduten da adimen artifiziala. Kontua da txatbotetan garapen handia egon dala azken urteetan, pandemia eta gero: "Adimen artifiziala oso kontzeptu zabala da, geure gizarteko toki askotan dagoana aspalditik. Pandemia hasi aurretik, txatbot moduan ezagutzen doguzan ereduak garatzen hasi ziran. Txatbotek kristoren hazkundea euki dabe". Arrisku posibleei jagokenez, Calvok dino ezin dala jakin gizakiak adimen artifizialaren ganeko kontrola galduko dauan ala ez, eta beste esparru batzuekaz konparau dau: "Kontrola teknologia askotan galdu ahal dogu, erabagiak hartzen diranean askotan galtzen dalako kontrola. Esaterako, biologian gertatu da, espezie bat beste ekosistema batera eroan danean. Sistema konplexu baten erabagi bat hartzen dogunean, ez dakigu ondorio guztiak zeintzuk izango diran". Bitartean, adimen artifizialaren ganeko erregularizazino posible baten inguruan hausnartu dau adituak: "Erabilerea erregulau baino, teknologia garatzerakoan egon behar da kontrola. Horretarako, legeria existitu behar da eta Europan badago. Beraz, exijentzia maila garatzaileentzat izan behar da gehienbat".

Hitzaldiak, mahai-inguruak, tailerrak eta kultur ekitaldiak izango dira

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 22 Sep 2026 08:25:23 +0000

BIHAR Kongresua egingo dabe Bilbo, Irun eta Hendaian irailaren 23tik 26ra. Urte bi prestaketa lanetan ibili ondoren, Garabide, Plazara, Soziolinguistika Klusterra eta Taupa euskaltzaleen mugimendua BIHAR Kongresuagaz datoz. Antolatzaileek hizkuntza komunidade gitxituen bizibarritzeari buruzko nazinoarteko eztabaida ekarriko dabe Euskal Herrira, Jasone Mendizabal Taupa euskaltzaleen mugimenduko koordinatzaile orokorrak azaldu deuskunez. Kongresuan ikuspegi akademikoa, gizarte-aktibismoa eta kultur eta arte adierazpena buztartuko dira. Nazinoarteko hainbat aditu, eragile eta artista bilduko dira 45 bat hizkuntza-komunidade inguru ordezkatuz. Esan dogunez, bihar emongo jako hasierea kongresuari Bilbon, Euskaduna Jauregian. Irailaren 24an eta 25ean, Irunen, Ficoban, izango da egitarauaren muina, eta Hendaian be izango dira kultur ekitaldiak, Borderline Fabrikan. Azkenik, irailaren 26an, kongresuaren itxiera eta adierazpenaren sozializazinoa egingo dira.

Kongresutik harago

Antolatzaileen helburua da BIHAR inflexino-puntu eta abiapuntu izatea, hizkuntzen bizibarritzearen inguruko diskurtsoak barritzeko eta munduko komunidadeen arteko alkarlana sendotzeko. Kongresua ez da ekitaldi isolatu bat izango, azken urte bietan garatutako nazinoarteko prozesu parte-hartzaile baten emaitza eta hurrengo urratsa baizik. Egitasmoa hiru fasetan egituratu da. Lehenengoan, nazinoarteko diagnostikoa landu zan. Bigarren fasean, diagnostiko hori Euskal Herrian sozializatu da. Orain, prozesuak bere hirugarren faseari helduko deutso: BIHAR Kongresua.

Mintzapraktika sarean

Bestalde, Taupa euskaltzaleen mugimenduak marka barriagaz eta Eman aukera elkarri lelopean zabaldu dau aurtengo Mintzapraktika egitasmoko izen-emote epea bere bazkide diran zenbait alkarte eta udaletan, eta sarean egiteko aukerea da aurtengo barrikuntza nagusia. Euskal Herriko 80 herri ingurutan dago mintzapraktika aurrez aurre egiteko aukerea. Taupak jakinarazo dauanez, mintzapraktikak, funtsean, euskera taldean eta aisialdian praktikatzea nahi daben pertsonak biltzen ditu. Egitasmoan parte hartzeko, gitxienez, euskera ondo menderatzen dauan pertsona bat eta hizkuntza praktikatu nahi dauan lagun talde bat alkartuko da, modu boluntarioan eta adostutako maiztasunagaz alkarrizketan aritzeko.

BISUBI Fundazioak antolatuta, sektorearen etorkizuneko erronka nagusiak aztertuko dira

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 21 Sep 2026 08:51:40 +0000

Euskal gastronomia eraldaketa garai sakona ari da bizitzen. Negozio-eredu barriek, barrikuntzak, jasangarritasunak, belaunaldi-erreleboak eta gizarte-aldaketek goitik behera barritu dabe sektorea; eta ez soilik ekonomiaren arlotik, sukaldaritzak lotura estua eta zuzena daukalako lurraldeagaz zein pertsonekaz. Horregaitik guztiagaitik, Bizkaia Gastronomika Summit topaketea bultzau dau BISUBIk, Bizkaiko Sukaldarien Bilkura Fundazioak. Ekaitz Apraiz BISUBIko aholku batzordeko lehendakariak azaldu deuskunez, hitzorduak sektoreko hainbat eragile bilduko ditu gaur Bilbon. Bizkaia Gastronomika Summit ekimenak helburu argi bat dauka hasieratik: Bilbotik eta Bizkaitik abiatuta, sektoreko eragileen artean hausnarketa eragitea, etorkizuneko gastronomia alkarregaz irudikatzeko hainbat alkarrizketa, mahai-inguru eta lan-saioren bidez. Izan be, helburu bera daben hainbat esperientzia, ibilbide eta proiektu jorratuko dira, elikaduraren bidez eragin positiboa sortzeko eta, bide batez, sektore barritzaileago, jasangarriago, inklusiboago eta geure lurraldeari lotuago bat eregiten laguntzeko asmoz.

Bizkaiko Sukaldarien Fundazioa

BISUBI, Bizkaiko Sukaldarien Bilkura Fundazioa, 2022an 89 sukaldarik sortutako Bizkaiko irabazi-asmorik bako erakundea da. Lau urte eskas geroago, 300 profesional baino gehiago atxiki jakoz proiektuari, eta bere sorrerako misinoen artean lurraldeko gastronomiaren defentsa dago, garapen ekonomikoaren nahiz eraldaketa sozialaren bektore estrategiko gisa.

Caritas Bizkaiak Testamentu Solidarioa bultzatu gura dau

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 17 Sep 2026 10:42:35 +0000

Caritas Bizkaiak Testamentu Solidarioa bultzatu gura dau egoera ahulean dagozan pertsonei hil ostean be lagundu ahal izateko. “Eman Bizia: zure ondarea itxaropen bihurtu” lelopean Caritasek gure ondarea edo ondarearen zati bati etorkizun solidario bat emotera animau gura dau gizartea. Ana Sofi Telletxea, Bizkaiko Caritaseko Analisi eta Garapen Arloko arduradunak azaldu deusku zer dan Testamentu Solidarioa eta ondarea edo ondare zatia txikia izan arren, gizarte bidezkoago bat eraikitzen laguntzen dauala. "Testamentu Solidarioa solidario izateko beste modu bat da", nabarmendu dau Telletxeak. Testamentu Solidarioa egiteko nahikoa da norberak aukeratutako notarioarengana joatea eta bororondatea adierazotea.

Kezka ezbardinak ditu EH Bilduko zinegotziak: etxebizitza, klima-aldaketea, gobernantza-eredua...

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 16 Sep 2026 08:47:53 +0000

EH Bilduren Bilboko Mahai Politikoak Maria del Rio proposatu dau alkategai izateko. Beraz, alderdiak Maria del Rioren aldeko apustua berresten dau, urian eraldaketa-ziklo barri bat gidatzeko, euren berbetan, bilbotarrak erdigunean jarriko dituana eta guztiei bizi-proiektu duinak garatzea bermatuko deutsena. Horren harira, EH Bilduko egungo zinegotziagaz egin dogu berba Bizkaia Irratian. Bozeroaleak ilusinoz jaso dau Mahai Politikoaren proposamena: "Geure taldea geroz eta sendoagoa da. EH Bildu aurrera jarraitzeko gogotsu dago". Esan deuskunez, kezka ezbardinak ditu momentu honetan: "Neure kezkak anitzak dira: etxebizitzaren krisia, larrialdi klimatikoa edo gobernantza-eredua". Hain zuzen be, pertsona askoren kezka nagusia da etxebizitza. Hori dala eta, neurri desbardinak proposatzen ditu bere alderdiak: "Oso auzi konplexua da. Ezin da neurri bakarra erabili eta barriak beharrezkoak dira: alokairurako etxebizitza publikoak eregi behar dira, alokairuak tasatzea garrantzitsua da, turismoaren inpaktua aztertu beharra dago...". Bitartean, zinegotzia ez dator bat egungo Bilboko turismo ereduagaz: "Turismoaren ondorioak kontutan hartu behar dira. Mugak etxebizitza turistikoetarako ez ezik, alojamendu guztietarako ezartea eskatzen dogu. Bilbon bizi eta lan egiten dabenak erdian jarri behar doguz". Pil-pilean dagoan beste gai bat segurtasunarena da. Aburto alkateak orain dala hilabete batzuk esan euskun segurtasuna dala euren erronka nagusia, arduratuta dagozalako. Bitartean, ikuspuntu orokor batetik heldu gura deutso alderdi subiranistak gaiari: "Funtsezko gaia da. Geure eskubideak egikaritzeko eta bizi-proiektua gauzatzeko seguru sentidu behar gara. Dana dala, modu zabalean egin behar dogu berba. Esaterako, uriaren diseinua garrantzitsua da eta seguru sentidutea be bada alokairua ordaindu ahal izatea". Hain zuzen be, klima-aldaketaren gaia be modu integralean jorratzea eskatu dau EH Bilduk.

UEUren Inguma Euskal Komunitate Zientifiko-intelektualaren datu-baseak 25 urte bete ditu

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 15 Sep 2026 09:44:37 +0000

UEUk eta Euskaltzaindiak euskerazko ekoizpen zientifikoa aztertzeko ikerketa-beka abiarazo dabe. Euskaltzaindiak eta UEUk euskerazko ekoizpen zientifikoaren egoeraren inguruko kezka partekatzen dabe eta kezka horretatik abiatuta abiarazo dabe Euskarazko ekoizpen zientifikoa: egoera, azterketa konparatiboa eta etorkizunerako proposamenak prestigioa handitzeko ikerketa-beka, Arantza Aldezabal UEUko ikerketa-arduradunak azaldu deuskunez: "Euskerazko ekoizpen zientifikoa gainbeheran dago". Eskaerak eta gainontzeko agiriak aurkezteko epea urriaren 16ra arte egongo da zabalik. Ebazpena urriaren 23rako jakinarazoko da eta jasotzaileak urriaren 26rako baino lehen erabagiko dau beka onartzea. Gaur egun, oro har eta labur adierazota, artikulu eta aldizkari zientifikoen prestigioa horreek guztiek jasoten daben aipu kopuruaren arabera neurtzen da. Alabaina, aipuen kopuruak ez dau beti egindako ekarpen zientifikoaren balioa behar lez edo behar adina islatzen. Faktore gehiagok be baldintzetan dabe aipu-kopuru hori. Esaterako, artikulu eta aldizkari zientifikoak euskeraz argitaratuz gero, artikuluaren edota aldizkariaren hedapena mugatuagoa da: euskaldunek bakarrik irakurten dabe eta ondorioz, irakurle horreek bakarrik aitatu dezakete. Ondorioz, batzuetan artikulu eta aldizkari zientifikoen balioa gitxiesten da jasoten dauan aipuen kopurua txikia bada. Testuinguru horretan dabilz ikertzaile euskaldunak. Bitartean, UEUren Inguma Euskal Komunitate Zientifiko-intelektualaren datu-baseak 25 urte bete ditu euskerazko goi-mailako ekoizpena bildu, katalogatu eta eskuragarri jarten. Urte horreetan, euskerazko jakintza eta ikerketa sustetako tresna eraginkorra bihurtu da, komunidadearen ezagutza eta bilgune gisa ekarpen nabarmena eginez.

836 eragile ekologiko ordezkatzen ditu Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluak

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 14 Sep 2026 08:53:26 +0000

ENEEK-Ekolurrak, Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluak, Eusko Legebiltzarrean egindako agerraldian, administrazinoa sinplifikatu eta arintzeko preminazko neurriei buruzko Lege Proposamenetik ekoizpen ekologikoaren kontrol eta ziurtapenari eragiten deutson aldaketa kentzeko eskatu dau. Lege Proposamenak aukerea emongo leuke EAEn ekoitzitako elikagai ekologikoen kontrola eta ziurtapena ENEEK-Ekolurraren esku egon beharrean kontrol-entidade pribaduen esku be jarteko, Judit Gartzia ENEEK-Ekolurrako lehendakariak azaldu deuskunez: "Helburuak interesgarriak dira, baina egindako proposamenagaz ez dira beteko". Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluaren arabera, aldaketa horrek ez deutse lege-proposamenaren sinplifikazino eta arintze helburuei erantzuten eta, aitzitik, arazo juridikoak, administrazino-konplexutasun handiagoa eta funtzionamendu-arazoak eragin ahal ditu. Bestalde, Gartziak azpimarratu deusku ez dagoala aldaketa justifiketan dauan arrazoi ekonomikorik be. Eskaintzen dauan kontrol eta ziurtapen zerbitzuak kostu lehiakorra dauka, eta kostuaren %60 inguru sektoreko eragileek ordaintzen dabe, beren kuoten bidez.

Sektorearen parte-hartzerik gabe proposatutako aldaketea

Gartziak nabarmendu dau proposatutako aldaketa sektorearen informazinorik eta parte-hartzerik gabe planteatu dala. Era berean, ez jako txostenik eskatu ENEEK-Ekolurrari, nahiz eta gaur egun 836 eragile ekologiko ordezkatzen dituan eta bere gobernu-organoan sektoreko ordezkariak, kontsumitzaileen alkarteak eta Eusko Jaurlaritzako zein Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Foru-Aldundietako ordezkariak biltzen diran. Ekoizpen ekologikoaren sektorea ordezkatzen daben ekoizle-alkarteei be ez jake informazinorik emon.

AEKk pasa dan ikasturteko leloa mantendu dau: "Euskara eroso ikasi eta bizi"

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Fri, 11 Sep 2026 09:58:37 +0000

Ikasturte hasieran gagoz eta matrikulazino garaia da AEKn. Aurten AEKn izango diran barritasunak eta helburuak jakiteko, AEKren Nazino Kontseiluko kidea dan Lurdes Etxezarretagaz berba egin dogu. Gaur egun euskera ikasteko aukera asko dagoz: aurrez aurreko eskolak, online ikastaroak, autoikaskuntza eta ikastaro konbinaduak, besteak beste. Gero eta erosoago ikasteko aukera emon gura dau AEKk eta horregaitik pasa dan ikasturteko leloa mantendu dau: “Euskara eroso ikasi eta bizi”. AEKk euskaltegiak bete gura dauz 2026/2027 ikasturtean eta barrikuntza nabarmenak izango dira dirulaguntzei jagokonez. Aurtengo barrikuntzen artean EAEn Euskara Bonua eta Nafarroan A1 eta A2 mailak %100ean finantzauko dirala nabarmendu geinke. Euskara Bonuak 120 eurogaz A1 eta A2 mailak ikasteko eta prozesua lau urtera arte luzatzeko aukera eskeintzen dau EAEn. "Animatuko neuke entzule hori inguruan dituan euskeratik urrunago dagoan eta Bizkaia Irratiko entzule ez dan horrengana hurreratu eta komentetako; ze aukera daukazan, ze aukera emoten deutsien euskera jakiteak. Eta irisgarri izatea be entzule horreen bitartez lortu daiteke", azpimarratu dau Lurdes Etxezarretak.

Suizidioa prebenitzeko Nazinoarteko Eguna da gaur

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 10 Sep 2026 08:45:25 +0000

Suizidioa prebenitzeko Nazinoarteko Eguna da gaur, irailak 10. Hori dala eta, Biziraun, Maite dugun norbaiten suizidioak mindutako pertsonen elkartera jo dogu Bizkaia Irratian. Hain zuzen be, alkarteko sortzaileetariko bat dan Agustin Erkiziagaz egin dogu berba: "Suizidio tasaren joerea mantendu egiten da, gorabehera batzuk egon arren". Euskal Estatistika Erakundeak zabaldutako datuen arabera, 159 pertsonek egin eben bere buruaz beste Euskadin 2025ean. Erkiziak aitatutako datuaren ganeko ohartxo bat egin deusku: "Suizidio lez jasoten ez diran heriotzak igon dira: ustekabeko erorikoak, itotzeak... biderkatu dira azken 10 urteetan. Oso kezkagarria da". Biziraun, Maite dugun norbaiten suizidioak mindutako pertsonen elkartea 2016ean sortu zan: "Geure semea 2013an joan jakun. Bartzelona eta Madrilera joan ginan eta bertan egozan alkarteak ezagutu genduzan geure ezinegonari aurre egiteko. Ostean, Biziraun, Maite dugun norbaiten suizidioak mindutako pertsonen elkartea sortu genduan". Horren harira, konfiantza, komunikazino eta laguntza gune bat sortu nahi dabe. Espazio seguru bat, non pertsona guztiek hizkuntza bera berba egiten daben, alkar sendotzen daben eta beste testuinguru batzuetan adierazten gatxak diran esperientziak eta emozinoak partekatzen dabezan. Alkarri laguntzeko taldeak daukez martxan: "Bost dagoz eta formatu ezbardinak daukez. Pertsona bakotxak ikasketa prozesu barria hasten dau bertara joaten hasterakoan". Elkarri laguntzeko talde batean integratu aurretik, pertsona guztiak banaka hartzen dira beren egoera emozionala baloratzeko, eta, ados jarrita, osotutako taldeetako batean sartzea erabagitzen bada, taldeen dinamika, etika- eta konfidentzialtasun-kodea, alkarrekiko errespetua eta laguntza-konpromisoaren garrantzia azaltzen jakoz. Elkarri laguntzeko taldea hilean behin biltzen da, iraila eta bagila bitartean, eta bataz beste 90 eta 120 minutu bitartean irauten dau.

Bilbon izan da ontzidia astegoienean

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 09 Sep 2026 08:52:08 +0000

Egunotan Bilbon izan dan Freedom Flotilla ontzia martitzen honetan, irailaren 8an, abiatu da Gazara. Tripulatzaileek Israelek ezarritako blokeoa hautsi eta palestinarrek pairatzen daben genozidioa salatu gura dabe. Bilbotik Vigora joango dira eta, ostean, geldialdi gehiago egingo dabez. Gazara urriaren 6an heltzea aurreikusten dabe, 2023ko Israel-Palestina gatazkaren hirugarren urteurrenaren bueltan. Oraingoan, Euskal Herriko kide bi joango dira ontzidian: Gessami Forner eta Maddi Iztueta kazetariak. 2023ko Israel-Palestina gatazka hasi zanetik hiru urte beteko diranean, badirudi genozidioa foku mediatikotik kanpo gelditu dala, pasa dan udazkenean su-etena adostu ondoren. Halanda be, Israelek palestinarrak hiltzen jarraitzen dau, Nere Etxebarriak esan deuskunez: "Gazan dagoan egoerea oso larria da. Palestinarrek ez dauke janaririk edo medikuarenera joateko aukerarik. Ganera, bertako haurrak ezin dira eskolara joan".

Topaketan adituen hitzaldiak, esperientzia pertsonalak eta alkarrizketa-guneak izango dira

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 08 Sep 2026 08:49:34 +0000

Eusko Ikaskuntzak Sinesmena, komunitatea ehuntzeko iturri sinposioa egingo dau eguenean, irailaren 10ean, Bilbon. Izan be, Eusko Ikaskuntza Sinesmen-dibertsitatea eta komunitatearen ehuntzea proiektua garatzen dabil 2025etik, eta egueneko sinposioa aitatutako proiektuaren baitan kokatzen da, Jon Mentxakatorre proiektuko zuzendariak azaldu deuskunez. Jardunaldiaren helburua geure gizartean gertatzen ari diran eraldaketak ulertzea eta tradizino, sinesmen eta bizipen desbardinen arteko alkarrizketaren bidez alkarbizitza indartzea da. Azken mendeetan, Euskal Herrian, panorama erlijioso eta espiritualean izandako eraldaketa sakona izan da. Bai sekularizazino prozesuak, bai erlijino-aniztasunak gaur egungo pertsona eta komunidade sinestunen gainean berba egitera daroa, gizarte zabalean erlijinotasunak, espiritualtasunak eta barnatasunak dauken toki, esanahi eta ekarpena zein dan argi izateko, eta, horregaz batera, alkarrizketa osasuntsu eta aberasgarriak izateko.

Egitaraua

Eusko Ikaskuntzak lau berbaldi antolatu ditu egueneko sinposiorako. Batetik, Aitor Sorreluz filosofoa eta Arantzazu aldizkariko zuzendariak Arantzazuk badu esangura hitzaldia eskainiko dau. Bestetik, Iosu Etxezarragaren Konfesionalizazioa Euskal Herrian: herri, erakunde eta gizarte harremanen sustrai kristauak Goi Erdi Arotik aurrera berbaldia entzun ahalko da. Ganera, filologo eta bertsolaritzaren didaktikan aditua dan Mikel Artolaren eskutik, Gaia, laia, jaia izango da protagonista. Azkenik, Ellacuria Fundaziotik, Marisabel Albizuk itxiko dau egitasmoa, Ba ote dago erlijioen arteko elkarrizketarako oinarririk? berbaldiagaz. Sinposioa Bilboko La Bolsa eraikinean hasiko da goizeko 10:00etan. Horren harira, aretoa beteta egongo da. Halanda be, parte hartu gura izanez gero, idatzi info@eusko-ikaskuntza.eus helbidera eta zeure eskaera kontuan hartuko dabe, eta plazaren bat geratzen bada, zeugaz harremanetan jarriko dira.

EAEko pentsinodunen gitxieneko pentsinoa Lanbide arteko Gitxieneko Soldatagaz parekatzeko eskatzen deutsie Eusko Jaurlaritzari

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 07 Sep 2026 08:36:38 +0000

Euskal Herriko Pentsinodunen Mugimenduak konzentrazinoak eta mobilizazinoak hasiko ditu barriro gaurtik, irailaren 7tik. Horren harira, Euskal Herriko Pentsinodunen Mugimenduko kide dan Ana Mezogaz egin dogu berba gaur Bizkaia Irratian. Mezok esan deuskunez, soldatek eta pentsinoek erosteko ahalmena galdu dabe prezioen igoeragaitik azken boladan. Hori dala eta, uste dabe ezinbestekoa dala gitxieneko pentsinoa Lanbide arteko Gitxieneko Soldatagaz parekatzea. Bitartean, Eusko Legebiltzarreko hiru batzordetan agertzeko datak noiz diran jakin nahi dabe pentsinodunek, bertan azaldu ahal izateko euren proposamena, pasa dan urtean 145.142 sinadura aurkeztu eta gero, Legegintzako Herri Ekimena bultzetako asmoz. Irailaren 17an, datorren asteko eguenean, EAEko Legebiltzarrera joango dirala aurreratu deusku Mezok, eskatutako agerraldiei data eta ordua jarteko eskatzeko.

Mobilizazinoak

Esan dogunez, EHPMk egin ohi dituan alkarretaratze eta mobilizazinoei barrekingo deutse. Aurretik, abuztuaren 24an, Bilboko Aste Nagusiko astelehenean, pentsinodunen manifestazino tradizionala egin zan Bizkaiko uriburuan, eta 1.500 pertsona bildu ziran, batez be Bilbokoak eta Bizkaikoak. Etorkizunari begira, urriaren 24an manifestazinoa egingo dabe Madrilen Estaduko Herri eta Erkidegoetako pentsinodunen plataformekaz.

Martitzenean hasi ebezan Sanantolinak Anteroren jaitsieragaz

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Fri, 04 Sep 2026 08:33:42 +0000

Bihar, irailaren 5ean, ospatuko dabe Antzar Eguna Lekeition. Horren harira, eta Sanantolinak martitzenetik martxan dagozala aprobetxauta, Lekeitiora osterea egin dogu gaur Bizkaia Irratian. Ander Aldazabal Lekeitioko alkatearen eskutik, gai desbardinak jorratu doguz: Antzar jaia, turismoa, aparkalekuak, etab. Antzar jaiari jagokonez, arratsaldeko 16:00etan hasi eta 19:00etan amaituko da. Ordu horretan, 19:00etan, azkenengo potina pasauko da, eta ondoren masta-puntakoa. Jaiak iraungo dauan hiru orduetan ahalik eta txaluparik gehienak parte hartzeko, hainbat neurri hartuko dira: portuan baliza bi jarriko dira (bata, itxarotekoa; eta bestea, urteerakoa) eta urteerako balizatik antzarreraino joateko denpora jakina emongo da, minutu bat eta hamabost segundu. Ganera, jaietako batzordeak aparteko ahalegina egingo dau, antzarrak ahalik eta arinen ipinteko sokan. Bestalde, turismoari jagokonez, alkateak esan deusku jentetza egon dala herrian aurtengo udan. Ganera, turista asko Frantziatik etorritakoak dira, baina alemaniarrek eta ingelesek be presentzia dauke. Azken urteetan lez, Ignazio Loiolakoaren astegoienaren bueltan batu da jentetzarik nabarmenena Lekeition. Bestalde, azkenaldian gorabeherak egon dira aparkaleku sistemagaz. Alkateak hartutako neurriak defendatu ditu eta lekeitiarren ongizatean oinarritzen dirala gogorarazo deusku.

12.750 ikasle ditu Elizbarrutiko Ikastetxeen sareak

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 03 Sep 2026 08:34:59 +0000

Datorren astean hasiko da ikasturtea ikasle gehienentzat Euskal Autonomia Erkidegoan. Hori dala eta, Elizbarrutiko Ikastetxeetara hurreratu gara gaur, ikasturte barria zelan datorran jakiteko asmoz. Horretarako, Nerea Bilbao Elizbarrutiko Ikastetxeetako arduradunagaz egin dogu berba. Euren aniztasuna, hizkuntza eta kultura aintzat hartuta, Euskal Eleizari eta Herriari zerbitzua emoteko senaz sortu zan EBI Elizbarrutiko Ikastetxeak sarea. Ondorioz, hezkuntza osoa eta inklusiboa sustatzen dabe, ebanjelioaren ikuspuntutik, gizarte zuzenagoaren eraikuntzan esku-hartzeko gaitasuna daben herritar kritikoak prestatzeko. Guztira, 12.750 ikasle ditu Elizbarrutiko Ikastetxeen sareak.

Bandera marroiaren bitartez, ETSren jokabidea salatu nahi izan dabe

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 02 Sep 2026 08:48:37 +0000

Aste hau pasata... barriro joan da Marijaia, Ainhoa Urrejola txupineragaz eta Onintza Enbeita pregoilariagaz batera. Horren harira, Bilboko Konpartsakek modu positiboan baloratu dau aurtengo edizinoa, aurrekoekaz alderatuta, nasaia izan dalako, ezbehar, gatazka edo eraso larririk gabekoa. Idoia Ugalde Bilboko Konpartsakeko kideak balorazinoaren inguruko zehetasun guztiak emon deuskuz Bizkaia Irratiko mikrofonoetan. Kezka gehien sortu ohi dauan puntuetakoa erasoen kudeaketea izan ohi da. Konpartsak poz-pozik dagoz, ez dalako protokoloa aktibatzea eskatzen dauan ezbeharrik jazo, eta datozan urteetan horrela mantentzeko lanean jarraituko dabe. Bestalde, manteroek eta kale saltzaileek pairatu izan daben jazarpen instituzionala azpimarratu nahi izan dabe.

Banderak

Ikuskizunetako teknikarien greba be izan da edizino honetako aldarrikapen garrantzitsu bat. Hori dala eta, bandera urdinaren bidez, jaietan egiten daben lana autortu gura izan dabe, eskatzen dabezan baldintzen hobekuntza babestu daben bitartean. Horren harira, bandera marroiaren bitartez, salatu nahi izan dabe ez datozela bat ETSren jokabideagaz.

CHERNOBIL elkarteak Gabonetako Harrera Programan parte hartzeko interesa daben familiei dei egin deutse

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 01 Sep 2026 08:44:16 +0000

Euskadiko eta Nafarroako familiekaz azken hilabete biak partekatu ondoren, uda honetan CHERNOBIL elkartearen harrera-programan parte hartu daben Ukrainako 92 haurrek pasa dan astean ekin eutsien etxera itzultzeko bidaiari. Aurtengo itzulerak, ganera, barrikuntza garrantzitsua ekarri dau: gerra hasi zanetik lehen aldiz, haurrek bidaiaren zatirik handiena hegazkinez egin dabe. Programak garraiobide hori erabili ahal izan eban azken aldia 2021ean izan zan, Errusiak Ukraina inbaditu aurretik. Lide Alvarez CHERNOBIL elkarteko kideak esan deusku uda oso ondo joan dala. Haurrek gerraren ondorioetatik eta Txernobyl inguruko eremuetan oindino be eragina dauan kutsadura erradioaktibotik aldentzeko aukerea izan dabe aldi baterako. Egonaldian, harrera-familiekaz partekatu dabe eguneroko bizimodua, eta alkarteko boluntarioek antolatutako aisialdiko eta alkarbizitzako hainbat jardueretan parte hartu dabe.

Gabonetako Harrera Programa

Udako programa amaituta, CHERNOBIL elkartea Gabonetako Harrera Programa prestatzen ari da jada. Dokumentazinoa izapidetzeko epeak aurreratu diranez, prestaketa-lanak ohi baino askoz lehenago hasi behar izan dabez. Horregaitik, alkarteak programan parte hartzea inoiz burutik pasa jaken familiei dei egin deutse. Alkartera hurbiltzeak ez dakar ezelango konpromisorik. Lehen urratsa informazinoa jasotzea, programak zelan funtzionetan dauan ezagutzea eta zalantzak argitzea da. 2026an, CHERNOBIL elkartearen Harrera Programak 30 urte bete ditu. Hiru hamarkada geroago, eta hondamendi nuklearraren eta gerraren ondorioek irauten daben bitartean, haurrei aste batzuetan ingurune seguru, osasungarri eta familiar bat eskaintzea da oindino be beharrezkoa izaten jarraitzen dauan bidaia honen funtsezkoa zentzua.

Bilbon 300 behargin baino gehiago geratu ziran lan egin barik greba egunean

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Mon, 31 Aug 2026 11:16:32 +0000

Ikuskizunetako teknikariek euren aldarrikapenei eusten deutsie, Bilboko Aste Nagusian laugarren greba eguna egin ostean. Ander Sierra Teknikariok sindikatuko kidearen esanetan, abuztuaren 26ko grebaren balorazinoa positiboa izan da, sektorearen arazoak ikusgarri egitea eta gizartearen babesa jasotea lortu dabelako. Oraingoz, baina, ez dabe patronalagaz negoziazino mahaira bueltetea lortu. Teknikariek lan-hitzarmenik barik jarraitzen dabe, eta hamar edo hamabi orduko lanaldiak ohikoak dirala salatzen dabe. Ordutegiak eta lan-egunak egun gitxiko aurrerapenagaz jakitea be arazo nagusietako bat da. Sierrak azaldu dauenez, helburua patronalagaz barriro jesarri eta lan-baldintza duinak bermatuko dauzan hitzarmena adostea da. Akordiorik lortu ezean, mobilizazinoekin jarraitzeko asmoa daukie. Sindikatuak erakunde publikoen erantzukizuna be nabarmendu dau. Sierraren ustez, administrazinoek ikuskizunetarako enpresak kontratetan dabezanean, beharginen lan-baldintzak bermatzen dirala be zaindu beharko leukie. Teknikariok sindikatuaren kalkuluen arabera, Bilbon 300 behargin baino gehiago geratu ziran lan egin barik greba egunean. Bestalde, ETSren kontzertuaren data aldaketea sektorearen lan-baldintzen adibide argitzat jo dau Sierrak. Azaldu dauenez, ETSk ez eban Teknikariok sindikatuagaz berba egin, eta Udalak jakinarazo eutsien taldeagaz adostu ebala aldaketea. Kontzertua bost eguneko aurrerapenagaz aldatzea euren egoerearen isla dala salatu dau, horrenbesteko tarte laburragaz ezin dabelako lana eta bizitzea bateratu.

Egoera zaurgarrian dagozan herritarrakaz lanean jarraitzen dabe

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Thu, 27 Aug 2026 10:39:32 +0000

Berrizko Mesedetako Misiolariak mendeurrena ospatzeko prestetan dabilz. Irailaren 19an 100 urte beteko dira sei monja Berrizko klausurako komentutik urten eta Txinako Wuhu hirira abiatu ziranetik, Margarita Maria López de Maturanak bultzatutako misino unibersalari hasierea emonez. Lourdes Gorostola kongregazinoko koordinatzaile nagusiak azaldu dauenez, ordutik aldaketa handiak bizi izan dabez, baina lehen misinonari hareen espirituari eusten deutsie. Lehenengo misino haretako urteak ez ziran errazak izan. Txinako gatazkak bizi izan ebezan, misinonarietako bi kartzelan be egon ziran eta azkenean herrialdetik kanporatu ebezan. Halandabe, Berrizen hasitako proiektua Japoniara, Mikronesiara eta, gerora, munduko beste hainbat herrialdetara zabaldu zan. Gaur egun kongregazinoa bost kontinenteetan dago, 220 kide inguru daukaz, eta Gorostolak nabarmendu dau batez be egoera zaurgarrian dagozan herritarrakaz lanean jarraitzen dabela. Mendeurreneko ospakizunak irailaren 18an hasiko dira mahai-inguru bategaz, eta hilaren 19an meza nagusia egingo dabe Bilboko gotzainagaz. Ospakizunak datozen urte bietan luzatuko dira, "Mugak gaindituz, bizitza emoteko" goiburupean, eta 2028an Japonian amaitzea aurreikusten dabe. Mendeurrenagaz batera, Berrizko komentuan kongregazinoaren historia jasoten dauan erakusketea be bisitadu leiteke. Argazki, bideo eta audiogiden bidez, Berrizen hasi eta bost kontinenteetara zabaldu dan 100 urteko ibilbidea ezagutzeko aukerea dago.

Lehen gauean bi ikutze salatu ziran, baina ordutik ez da beste kasurik izan

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Wed, 26 Aug 2026 09:55:57 +0000

Bilboko Aste Nagusiko lehen egunak igarota, Juan Mari Aburto alkateak orain arteko balorazino positiboa egin dau. Jente asko batu arren, ez da gertakari larririk izan, eta lapurreta txikerren kopurua igaz sasoi berean baino txikiagoa da oraingoz. Sexu-askatasunaren aurkako erasoei jagokenez, lehen gauean bi ikutze salatu ziran, baina ordutik ez da beste kasurik izan. Jaietako segurtasun dispositiboaren barruan, Udaltzaingoa eta Ertzaintza alkarlanean dabilz jai-eremuan zein uri osoan. Elikagaien legez kanpoko salmentearen kontrako kontrolak be indartu dabez: gau baten 90 kilo produktu atzemon ebezan eta hurrengoan beste 55 kilo. Aburtok produktu horreek ez erosteko eskatu dau, euren jatorria eta kontserbazino baldintzak ez diralako ezagutzen eta osasunerako arriskua egon leitekeelako. Manteroen salmenteak be eztabaidea sortu dau jaietan. Aburtok onartu dau manteroak salmenta-katearen alderik makalena dirala, baina jarduerea legez kanpokoa dala eta Udalak ezin dauela onartu azpimarratu dau. Aldi berean, produktuak nondik datozen eta salmentearen atzean zer sare dagoan argitzeko ikerketa martxan dagoala azaldu dau. Udalaren jarrerea Bilboko merkataritza eta araudia beteten daben saltokiak babesteko beharragaz be lotu dau. Aste Nagusiaren bigarren zatira begira, soinu teknikarien grebeak hainbat ekitalditan eragina izan leike, eta Udalak garbiketa zerbitzu bereziagaz be jarraituko dau. Aburtok herritarren erantzukizuna eskatu dau, Bilboren erronkea gero eta gehiago garbitzea baino, gero eta gitxiago zikintzea dala nabarmenduta. Jaietako azken egunetarako, errespetua eskatu dau Aste Nagusia normaltasunez amaitu ahal izateko.

Lehortearen ondorioak dagoeneko igarten hasi dira

Javi Onaindia eta Gontzal Galán — Tue, 25 Aug 2026 10:08:13 +0000

Aurtengo lehortea arazo handiak eragiten dabil nekazaritza eta abeltzaintza sektorean. Bazka eskasiari aurre egiteko, Bazka Mahaia martxan dago eta abeltzainen beharrizanak ezagutzeko inkesta egin da. Unzalu Salterain EHNE Bizkaiko koordinatzaileak azaldu dauenez, garrantzitsuena bileretara datuak aztertuta eta proposamen zehatzak landuta heltzea da. Lehortearen ondorioak dagoeneko igarten hasi dira. Udabarriko bazka-bilketak onak izan ziran arren, ondorengo beroaldiek egoerea okertu dabe eta hainbat ustiategitan negurako gordetako bazka erabiltzen hasi dira. Horrek datozen hilebeteetan bazka gehiago erostea eta abeltzainen gainkostuak handitzea ekarri leike. Salterainen ustez, arazoari ezin jako larrialdia heltzen danean bakarrik erantzun. Horregaitik, Bazka Mahaia egonkortu eta epe ertain eta luzerako estrategia lantzea defendatu dau, besteak beste bazka-erreserbak sortuz. Musturreko fenomenoak gero eta ohikoagoak izango dirala ohartarazo dau, eta sektoreak egoera barri horretara egokitu beharko dau. Lehortetik harago, udagoienean lehen sektoreak beste gai garrantzitsu batzuk izango dauz mahai gainean. Horreen artean, elikadura, nekazaritza eta gastronomia lege barria eta Europako nekazaritza-politikearen etorkizuna nabarmendu dauz Salterainek.