Lau Haizetara

Latxa euskal adimen artifizialean oinarritutako lehen aplikazinoa da

Ainhoa Llona — Fri, 30 Oct 2026 13:22:40 +0000

PUNTUEUS Fundazioak BAAI.EUS aurkeztu dau, webgune profesionalak sortzeko prozesua errazten dauan tresna digital barria. Adimen artifizialaren laguntzaz, programazino-ezagutzarik izan barik, webguneak sortu, editau eta argitaratzeko aukerea eskaintzen dau. Egitasmoaren berezitasun nagusietako bat da HITZ zentroak garatutako Latxa Euskal Adimen Artifiziala aplikazino praktiko baten txertatu dabela lehenengoz. Josu Waliño PUNTUEUS Fundazioko zuzendariak BAAI:EUSen ezaugarriak azaldu dauz Bizkaia Irratian. Tresna barriaren helburua webgune bat sortu gura daben herritarrei, autonomoei, enpresa txikiei eta alkarteei prozesua erraztea da. Waliñok azaldu dauanez, webgune bat sortzeko, hainbat pausu tekniko emon behar dira: domeinua erregistrau, hosting-zerbitzua kontratau eta webgunea sortzeko plataforma instalau, besteak beste. Horrek, kasu askotan, kanpoko profesionalak kontratau beharra eta hasierako inbertsino handia ekarri dau. BAAI.EUSek prozesu hori toki bakarrean egiteko aukerea emoten dau. Erabiltzaileak adimen artifizialaren laguntzaz sortu leike webgunea, bere proiektuaren ezaugarriak eta beharrizanak adierazota. Adimen artifizialaren laguntzarik barik sortzeko aukerea be badago. Ganera, erabiltzaileak proiektua doan probatzeko aukerea daukie, tresna erabilgarri dagoalako PUNTUEUSen webgunean. BAAI.EUSen barrikuntza nagusietako bat, Latxa Euskal Adimen Artifizialaren integrazinoa da. PUNTUEUSeko zuzendariaren esanetan, horrek gure hizkuntzari eta Euskal Herrian garatutako teknologiari garrantzia emoten deutso, webguneak sortzeko prozesuan erabiliko diran testuak euskarazko ikuspegitik lantzeko aukerea eskaintzen daualako.

Enpresa txikiei eta profesionalei zuzenduta

PUNTUEUS Fundazioak erabiltzaile-profil nagusi bi izan dauz kontuan BAAI.EUS garatzeko. Alde batetik, webgunea behar daben autonomoak, enpresa txikiak eta alkarteak dagoz. Bestetik, bezeroentzat proiektu txikiak garatzen dabezan agentziak. Josu Waliñok azaldu dauanez, enpresa txiki askok ez daukie webgunea sortzeko behar dan ezagutza teknikorik, eta kanpoko zerbitzuak kontratau behar izaten dabez. BAAI.EUSek, barriz, erabiltzaileari bere kabuz lan egiteko aukerea emoten deutso, kostu txikiagogaz. Tresnak webgune baten ohiko funtzinoak eskaintzen dauz, eta denda elektronikoak sortzeko aukerea be badauka, salmenta eta ordainketa-sistemak integrauta. Agentzien kasuan, proiektu txikiak garatzeko denpora eta baliabideak aurrezteko tresna izan daiteke. Waliñoren esanetan, webguneen diseinu eta garapen prozesua erraztuta, profesionalek bezero gehiagori zerbitzua eskaini ahal izango deutsie, proiektu bakotxerako hadierako inbertsino handirik egin barik.

Euskeraren presentzia digitalean indartzeko tresna

Euskarazko adimen artifizialaren erronka nagusietako bat Interneten dagoan edukia da. PUNTUEUSeko Fundazioko zuzendariak azaldu dauenez, adimen artifizialeko ereduak aurretik dagoan informazinoagaz entrenatzen dira, eta euskarazko eduki digitalaren bolumena txikiagoa da ingelesagaz edo gaztelaniagaz alderatuta. BAAI.EUSek euskarazko webgune gehiago sortzen lagundu leike, eta horrek hizkuntzearen presentzia digitalean eragin zuzena izan leike. Horrez gain, euskarazko adimen artifiziala erabilera profesionaletarako be baliagarria dala erakutsi gura dau egitasmoak. Waliñoren arabera, garrantzitsua da euskarazko teknologiak eguneroko jardunean erabiltzea eta erabiltzaileek euren gailuetan euskerea lehenestea. BAAI.EUS tresnaren garapenari begira, PUNTUEUS Fundazioak hobekuntza barriak aurreikusten dauz. Waliñoren esanetan, Latxa eredua hobetzen dan neurrian, BAAI.EUSek be hobekuntzak jasoko dauz. Horrezaz gain, datozan hileetarako beste funtzionaltasun batzuk lantzen dabilz; horreen artean, lehendik webgune bat daukien erabiltzaileek euren edukia BAAI.EUS plataformara automatikoki inportatzeko aukerea.

GAUDE alkarteak jasoko dau Leioako Eguneko saria

Ainhoa Llona — Wed, 28 Oct 2026 14:06:29 +0000

Leioak 500 urte bete dauz, eta urteurren berezi hori ospatzeko, Udalak hainbat ekitaldi antolatu dauz urriaren 30erako eta 31rako. Leioa Egunean, barikuan, herriko alkarteak omenduko dabez Artatza jauregian, eta GAUDE alkarteak jasoko dau Leioa Eguneko saria. Zapatuan, barriz, herritarrak izango dira protagonista, Leioaren iragana, oraina eta etorkizuna, musikearen, dantzearen eta herri-ekimenen bidez ospatzeko. Iban Rodriguez alkateak Bizkaian Irratian esan dauanez, urteurrenak herri-nortasuna indartzeko eta herritarren arteko kohesinoa sendotzeko balio izan dau. Leioak azken bost mendeotan izan dauan bilakaerea nabarmendu dau Iban Rodriguezek. Herri txiki izatetik, azpiegitura sendoak daukazan udalerri modernoa izatera pasau da, alkatearen esanetan. Auzo bananduak izatetik, herri bateratuagoa izatera. Hurrengo urteetarako erronken artean, alkateak herritarren arteko bizikidetza sendotzea eta udalerriaren nortasuna indartzea aitatu dauz. 500. urteurrenaren helburuetako bat, hain zuzen, leioaztarren arteko loturak estutzea izan da. Herriko alkarteek eta alkarte horreetako kideek ekarpen handia egiten deutse Leioari. Eta horregaitik, aurten protagonismo berezia emon deutse herriko alkarteei.

GAUDE alkartearentzat Leioako Eguneko saria

Urriaren 30ean (20:00etan) Leioa Eguna ospatuko dabe Artatza jauregian. Udalerriko alkarteak omenduko dabez bertan, eta Leioa Eguneko saria banatuko da. Aurten GAUDE alkarteak jasoko dau saria. Leioan errotutako alkartea da GAUDE, eta adimen-desgaitasuna daukien pertsonei eta euren familiei laguntzen deutse. Iban Rodriguezek alkarteak egiten dauan lana nabarmendu dau, baita herriko jardueretan eta ospakizunetan daukan parte-hartzea be. Alkatearen esanetan, GAUDEren jarduerak erakusten dau pertsona guztiek daukiela gizartean parte hartzeko aukerea, eta aniztasuna ez dala oztopo izan behar. Horregaitik, alkartearen lana aitortzeaz gain, gizarte inklusiboagoa eregiteko egiten dauan ekarpena nabarmendu dau.

Urriaren 31n urterreneko ekitaldi handia

Zapatuan, Leioak altxor bat dauka ekimena egingo dabe goizean. Ekimenaren bitartez, gaur egungo umeek eta euren familiek euren bizitzako oroitzapenak, argazkiak, ideiak, proposamenak eta ametsak gordeko dabez tuper baten, eta lurperatu egingo dabe, 25 urte barru berreskuratu ahal izateko. Parte hartu gura daben familiek Leioako Udalera jo behar dabe izena emoteko eta tuperra jasotzeko. Arratsaldean, musikea, dantzea eta herri-giroa nagusituko da. 20:00etatik aurrera, Kultur leioaren ondoko Errekalde plazan egingo da urteurreneko ekitaldi nagusia. Musika- eta dantza-emonaldiak buztartzen dauan ikuskizuna egingo da: Leioa Ikusezina. Ikuskizunaren amaieran, azken tuperrak modu sinbolikoan lurperatuko dira. 500 herritarrek parte hartuko dabe, Leioaren historiako urte bakotxeko pertsona bat irudikatuz.

Bertoko produktuak eta baserritarren lana, Gernikako astelehenetako azokearen ardatz nagusiak

Ainhoa Llona — Mon, 26 Oct 2026 13:29:31 +0000

Gernikako astelehenetako Merkadu plazak bertoko baserritarren produktuak erosteko aukera eskaintzen dau, baina plazearen ohiko jardunak erronka nabarmenak daukaz: besteak beste, baserriko produktuak saltzen dabezan postuak gitxitzea, eta belaunaldi barrien parte-hartzea urria izatea. Edorta Unamuno Lau Haizetarako kolaboratzaileak astero azokearen barri emoten deusku, eta gaur, Gernikako Urriko Azken Asteleheneko azoka berezian, bertan topau geinkezan produktuak, prezioak eta plazearen egoerea izan dauz berbagai. Unamunok gogorarazo dau azokearen garrantzia ez dala egun berezi horretara mugatzen. Astelehenero, baserritarrek eta beste saltzaile batzuek euren produktuak eskaintzen dabez, eta erosleek bertoko jeneroa erosteko aukera daukie. Halanda be, azken urteotan aldaketak igarri dauz. Gero eta gazte gitxiago, eta gero eta postu gitxiago. Azken honi jagokonez, Unamunok ohartarazo dau, barazkien eta ortuarien postuak gero eta gitxiago dirala. Egoera horren atzean, besteak beste, baserriko jardunaren eta azokako salmentaren etorkizuna dago. Plazak urteetan bertoko ekoizleen produktuak eskaini dauz, baina baserritarrek belaunaldiz belaunaldi egindako lanak ez dauka jarraipena bermatuta. Unamunoren esanetan, gazteak azokara hurreratzeko beharra dago, bai bertoko produktuak erosten jarraitzeko, bai baserriko ekoizpenari eusteko. Gaur be produktuen eskaintza zabala izan da. Barazkien artean, besteak beste, piperrak, porruak, kalabazak, kalabazinak, azelgak, koliflora eta brokolia ikusi dira. Udagoieneko produktuen artean, perretxikoak be izan dira, eta postuetan lore freskoak eta krisantemoak be egon dira, Domu Santu egunaren atarian.

Jon Abril Olaetxearen lekukoa hartu dau Etxebarriak

Ainhoa Llona — Sat, 24 Oct 2026 07:02:32 +0000

Maddi Etxebarria Bilbao da Elhuyarreko koordinatzaile barria. Elhuyar fundazioaren patronatuak urriaren 21ean izentau eban, aho batez, eta Jon Abrilen lekukoa hartuko dau. Etxebarriak ibilbide luzea egin dau ibilbidean: 1999tik da Elhuyarreko kidea, koordinazino-lanetan aritu da eta zuzendaritzako kidea be izan da. Azken urteotan, euskerearen alorreko aholkularitzan jardun dau. Ardura barria ilusinoz eta erantzukizunez hartu dauala azaldu dau Etxebarriak. Elhuyarren egindako ibilbideari esker, erakundearen lana eta lantaldea barrutik ezagutzen dauz, eta etapa barri honetan orain arteko bideari jarraipena emoteko asmoa dauka. Etxebarriak urteak daroaz euskeraren erabilerea sustatzeko lanean, bereziki enpresen eta lan-munduaren esparruan. Arlo horretan hondino badagoela aurrera egiteko bidea adierazo dau, eta euskerak eguneroko bizitzako esparru gehiagotan presentzia handiagoa izatea beharrezkotzat jo dau. Horrez gain, adimen artifizialaren eta hizkuntza-teknologien garapenean euskerak lekua izatea ezinbestekotzat ikusten dau. Hizkuntza-komunidade txikia izanda, euskerak erronkak daukaz teknologia-eremu horretan, baina Elhuyarreko koordinatzaileak uste dau aurrerapausuak emoteko aukerak be badagozala.

Ikastolen Elkartearen laguntzeagaz eta alkarlanagaz sortu dau

Ainhoa Llona — Wed, 21 Oct 2026 15:22:05 +0000

Durangoko Azokak, Ikastolen Elkarteagaz alkarlanean, 12 eta 17 urte bitarteko gazteakaz ikastetxeetan lantzeko BADA! unidade didaktikoa prestau dau. Proposamena baliatuz, ikasleek Durangoko Azoka sakonago ezagutzeko eta euskal kulturan murgiltzeko aukera izango dabe, jolasaren eta hausnarketearen bidez, eta euren herriko edo inguruko testuingurutik abiatuta. Unidade didaktikoak hamar jarduera batzen dauz, hiru fasetan banatuta: Durangoko Azokaren aurretik, azokak irauten dauan bitartean eta ostean. Xixili Bengoetxeak azaldu dauanez, ikastetxeek eta ikasleek urtero erakusten daben parte-hartzeak bultzatu dau proposamena sortzea. Izan be, Durangoko Azokara ikasle ugari joaten dirala ikusita, azokearen inguruko lanketa sakontzeko beharra ikusi dabe. Baina azokako egunetan zentrau beharrean, lanketa hori transbersalagoa bihurtzea eta azoka aurretik eta ostean be horretan sakontzea beharrezkoa dala azaldu dau. Unidadea Ikastolen Elkarteagaz alkarlanean atondu dabe. Bengoetxearen berbetan, erakunde horrek hezkuntza-arloan daukan esperientzia baliatu dabe alderdi didaktikoa lantzeko.

Hiru fase eta hamar jarduera

BADA! unidade didaktikoa hiru fasetan banatu dabe. Lehenengoa, Girotzen eta berotzen, Durangoko Azokaren aurretik lantzeko da. Ikasleen aurretiazko ezagutzak aztertzea, motibazinoa sustatzea eta euskal kulturako erreferenteak ezagutzeko jakin-mina piztea dauka helburua. Bengoetxeakazpimarratu dau proposamena malgua dala, irakasleek eta ikasleek euren beharren arabera egokitu leikiela, eta ez dala beharrezkoa jarduera guztiak egitea. Jarduerak askotarikoak dira, baina jolasa eta hausnarketea dira ardatz nagusiak. Bigarren fasea, Plazara!, ekintzara igarotzeko pentsatuta dago. Ikasleek Durangoko Azokara joateko aukerea daukie, baina ikastetxean bertan azokako giroa birsortzeko jarduerak be proposatzen dira. Hirugarren faseak, Mamiari tiraka izenekoak, azokaren ostean emoten deutso jarraipena ikaste-esperientziari. Bizitakoaren inguruko sorkuntza eta hausnarketa lantzeko jarduerak jasotzen dauz. BADA! unidade didaktikoa Euskal Herriko hezkuntza-komunidadearen eskura dago. Ikastetxeek Durangoko Azokaren webgunean aurkitu leikie materiala, Ikasle Goiza atalean. Jarduerak banan-banan deskargatzeko aukerea dago, baita unidade osoa batera eskuratzeko be.

Bisita gidatuak, ibilbide interpretatiboak, landa eta itsas munduagaz lotutako esperientziak, topaketak, dastaketak... antolatu dira

Ainhoa Llona — Tue, 20 Oct 2026 12:52:23 +0000

Lea Artibai eskualdea Leartibai Bertotik ekimenaren edizino barri bat ospatzen dabil. Tokiko produktuak, bertako ekoizleen lana eta lurraldearen aberastasun kulturala, historikoa eta naturala balioan jartzea da ekimenaren helburua. Leartibai Fundazioak antolatuta, aurtengo edizinoak, zortzigarrenak, izena eta eskaintza barriztu dauz, eskualdeko herritarrei zein bisitariei bertako ondarea eta nortasuna beste modu batera ezagutzeko aukerea eskaintzeko. Ainhoa Arrizubieta Leartibai Fundazioko zuzendariak azaldu deuskuz, ekimenak aldaketa esanguratsuak dakarz. Orain arte Leartibai Fest izenagaz ezagutzen zan. Arrizubietaren esanetan, aldaketak aurrerapauso bat ekarri dau, turismoa sustatzeaz ganera, eskualdea bertako herritarren artean be ezagutarazoteko. Ekintzak aste bitik lau astera zabaldu dabez, eta lehen sektoreak presentzia handiagoa dauka egitarauan. Eskualdeko hamabi udalerrietan egingo dira jarduerak. Bisita gidatuak, ibilbide interpretatiboak, tokiko eragileakaz topaketak eta bertako produktuen dastaketak antolatu dabez, natura, historia, kultura eta gastronomia ardatz hartuta. Era berean, ekintzak egingo diran astegoienetan, eskualdeko zazpi jatetxek Leartibai Bertotik menua eskainiko dabe, eskualdeko produktuakaz osotua. Antsotegi eta Olaia (Etxebarria), Ikestei (Ziortza-Bolibar), Egaña (Lekeitio), Ispasterreko Herriko Taberna (Ispaster), Zentrala (Berriatua) eta Ondarroako Batzokia (Ondarroa) jatetxeek hartzen dabe parte. Leartibai Fundazioko zuzendariaren esanetan, lehenengo asteburuan egindako jarduerek harrera ona euki dabe, eta eskualdeko herritarren interesa nabarmendu dau. Euskal Herriko beste leku batzuetatik be emon dabe izena parte-hartzaileek. Jarduera batzuetako plazak beteta dagozan arren, hondino badago beste batzuetan izena emoteko aukerea. Informazino gehiago, www.leartibaiturismo.com webgunean edo 645 009 477 telefono zenbakian.

Proiektuak Euskal Herria eta Gambia lotu gura dauz futbolaren bitartez

Ainhoa Llona — Tue, 20 Oct 2026 07:39:53 +0000

Ander Azkarai forutarrak Gambiako Lehoiak proiektua sortu eban 2024ko irailean, Alpicat Solidari erakundeagaz batera, Baja Kundan (Gambia) egindako boluntariotza-egonaldi baten ondoren. Urte horretan, Katalunian fisioterapia ikasketak egiten ebazan bitartean, Azkaraik praktikak egin ebazan hiru astez Afrikako herrialdean. Bertan San Mamés United Academy taldearen barri izan eban. Harrituta geratu zan etxetik hain urrun Athleticen koloreak eta elastiko zuri-gorriak ikustean. Horregaitik, lotura hori indartzeko eta Baja Kundako kirol- eta komunidade-garapenean laguntzeko asmoz, Gambiako Lehoiak sortzea erabagi eban, futbolaren bitartez Gambia eta Euskal Herria lotzeko helburuagaz. Ander Azkaraik Lau Haizetara saioan azaldu dauanez, San Mamés United Academy taldea 2017an sortu zan ofizialki, Baja Kunda herriko gazteek kirola, eta batez be, futbola praktikatzeko espazio bat sortzeko helburuagaz. Izenaren ideia irratiaren bidez hartu eben. Izan be, Athleticek Bartzelona edo Real Madrid moduko taldeen aurka jokatzen ebazan partiduetako emankizunetan, esatariek Katedralean sortzan zan giroa nabarmentzen eben. Gaur egun San Mamés United Academy taldeak hiru talde daukaz —senior mailako talde bat, eta behe-mailako talde bi—. Futbolerako zaletasun handia dago bertan, baina klubak baliabide eta material faltea dauka. Horregaitik, Gambiako Lehoiak proiektuaren lehenengo helburua kirol-materiala batzea da, jokalariek entrenatzeko eta lehiatzeko baliabide gehiago izan dagien. Kanpainea zemendiaren 6an hasi eta abenduaren 8ra bitartean egingo da. Bizkaiko futbol-taldeen, peñen eta kirol-alkarteen laguntzagaz, bilketa-puntuak jarri gura dabez euren instalazinoetan, herritarren ekarpenak jasotzeko. Zazpi urtetik gorako gazteentzako eta nagusientzako materiala biltzea da asmoa. Kamisetak, prakak, kirol-arropak, baloiak, sareak edo espinillerak batu gura dabez. Erabilitako materiala be onartuko dabe, egoera onean badago. Batutako materiala 2027an Gambiara eroatea da asmoa, apirilean edo maiatzean. Prozesu osoa —bilketa, bidalketa eta banaketea— sare sozialen bidez erakusteko asmoa daukie. Halanda be, Gambiako Lehoiak proiektuaren helburua ez da materiala bidaltzea bakarrik. Etorkizunean, Euskal Herria eta San Mamés United Academy-ren arteko lankidetza sustatu gura dau Azkaraik. "Lehen fasea material-bilketa izango da, eta gero, jentearen eta erakundeen erantzunaren arabera, beste proiektu batzukaz jarraituko dogu", azaldu dau. Proiektuari buruzko informazino gehiago, Gambiako Lehoiak ekimenaren sare sozialetan dago eskuragarri: Instagramen, X-an, TikToken eta Facebooken (@gambiakolehoiak). info@gambiakolehoiak.org helbidera be idatzi daiteke.

Ekitaldiak zestapunta, musikea eta bertsolaritzea batuko dauz, Bilboko musikagileak kirol horren zabalkundean egindako ekarpena eskertzeko

Ainhoa Llona — Fri, 16 Oct 2026 13:40:00 +0000

Kepa Junkera musikariari omenaldia egingo deutsie bihar, urriaren 17an, Markina-Xemeingo Uni frontoian. Ekitaldiak zestapunta, musikea eta bertsolaritzea batuko dauz, Bilboko musikagileak kirol horren zabalkundean egindako ekarpena eskertzeko. Eguerdiko hamabietan hasiko da, Bizkaiko Zestapunta txapelketako partidu bategaz, eta trikitilariak, txistulariak, pandero-joleak, dantzariak eta bertsolariak be izango dira bertan. Omenaldiaren une berezietako bat Kepa Junkerari eskainitako oroigarria izango da: Jose Angel Uberuaga "Ube" eskultore eta zestapuntalariak sortutako eskultura baten irudia jasoten dauan lana emongo deutsie. Uberuagak Lau Haizetara saioan azaldu dauanez, Junkerak urteetan zestapuntari ikusgarritasuna emon deutso, eta bere musikearen bidez gazte asko hurreratu dira kirol horretara. Omenaldiaren bitartez, eskerrak emon eta zestapuntaren eta musikearen arteko lotura indartu gura dabe.

Familiek bertoko produktuak erabili eta umeei elikadura osasungarria erakutsi gura deutsie

Ainhoa Llona — Thu, 15 Oct 2026 13:33:38 +0000

Berango-Merana eskolako guraso alkarteak Elikadura Iraunkorraren Astea antolatu dau, elikadura osasungarria sustatzeko eta eskolan sukalde propioa izateko aldarrikapena indartzeko. Izan be, eskaerea behin baino gehiagotan onartu arren, proiektua ez da gauzatu. Maritxu Arroyo guraso alkarteko kideak azaldu dauenez, helburua ez da janaria bertan prestatzea bakarrik; jantokia espazio pedagogiko bihurtzea be bada. Familiek bertoko produktuak erabili eta umeei elikadura osasungarria erakutsi gura deutsie. Aldarrikapena zabaltzeko, ‘Geure bazkarie’ izeneko bideoklipa sortu dabe, abesti propioagaz. Eskola komunidadeak, inguruko baserritarrek eta herriko saltokiek parte hartu dabe, sukalde propioak umeen osasunean eta tokiko ekonomian izango leukezan onurak erakusteko.

Ekintzaile izateko prestutasuna handitzen dabil, batez be, gazteen artean

Ainhoa Llona — Thu, 15 Oct 2026 07:08:54 +0000

Euskadiko ekintzailetzak goranzko joerari eusten deutso azken urteotan, baina Espainiako eta Europako batez bestekoaren azpitik dago hondino. Halan azaldu dau Iñaki Peña Euskal Ekintzailetzaren Behatokiko kideak Lau Haizetara irratsaioan. Ekintzaile izateko prestutasuna handitzen doa, batez be gazteen artean, baina genero-arrakalak eta porrot egiteko bildurrak oztopo izaten jarraitzen dabe. Peñaren arabera, ekintzailetza sustatzeko, ezinbestekoa da finantzaketa eskuratzea erraztea eta aukera bardintasuna bermatzea. Horrez gain, adimen artifizialak eta teknologia barriek negozioak sortzeko eta kudeatzeko aukera barriak eskaintzen dabez. Halanda be, ekosistema ekintzaile inklusiboagoa eta lehiakorragoa garatzea izango da Euskadik datozen urteetan izango dauen erronka nagusietako bat. Pasa dan astean aurkeztu eben Euskal Autonomia Erkidegoko GEM (Global Entrepreneurship Monitor) 2025-2026 txostena, Euskal Ekintzailetzaren Behatokiak egindakoa.

500.000 erabiltzaile baino gehiago izan ditu lehen urtean

Ainhoa Llona — Tue, 13 Oct 2026 13:22:22 +0000

Elhuyar Zientzia euskarazko hedabide digitalak urtebete bete dau, eta ordutik komunikazino zientifikoko proiektu sendo lez finkatu da. Len urte honetan 500.000 erabiltzaile baino gehiago izan ditu. Garazi Andonegi atariko arduradunak balantze positiboa egin dau, zientzia eta teknologia euskaraz gizartera hurbiltzeko helburuagaz. Osasuna da erabiltzaileen artean interes gehien pizten dauan gaia, baina ingurumenak, bardintasunak eta biologiak be jarraitzaile ugari daukiez. Hedabideak hainbat formatu eskaintzen ditu, besteak beste, albisteak, bideoak, podcastak eta adituen iritzi-artikuluak. Horrez gain, itzulpen automatikoa eta testuak entzuteko aukerea eskaintzen dauz, edukiak herritar gehiagorengana heltzeko. Aurrera begira, adimen artifizialagaz lotutako tresna barriak lantzen dabilz, euskarazko dibulgazino zientifikoa indartzeko asmoz.

Erakusketearen ardatzak baserriko lanak, garai bateko lanabesak eta belaunaldiz belaunaldi transmitidu diran berbak eta ezagutzak dira

Ainhoa Llona — Sun, 11 Oct 2026 15:13:54 +0000

Baserriko lanak, garai bateji lanabesak eta belaunaldiz belaunaldi transmitidutako berbak eta ezagutzak dira Galdakaoko Torrezabal kultur etxean ikusgai dagoan Baserriko lanen eta lan-tresnen izena eta izana erakusketearen ardatzak. Gorane Intxaurragak atondu dau erakusketea, bere etxean gordetako tresnak eta inguruko beste baserri batzuetatik batutako piezak bilduz. Europako Ondarearen jardunaldien barruan antolatutako proposamen honek baserriko bizimodua ezagutzeko erea emoten dau, lurra lantzeko lanabesetatik hasi eta sukaldean, etxe barruan edo ganaduagaz lotutako zereginetan erabilitako tresnakaz jarraituz. Erakusketearen helburua, baina, ez da objektu zaharrak erakustea bakarrik; tresna horren izenak, erabilerak eta eurekaz lotutako ezagutza be berreskuratzea da. Intxaurragak Bizkaia Irratian azaldu dauanez, erakusketearen alderdi garrantzitsuenetako bat hizkuntzea eta ahozko ondarea dira. Izan be, tresna askoren izenak eta erabilerak ezezagunak dira gaur egungo belaunaldientzat. Bere esanetan, antxinako berbak, esamoldeak eta ohiturak galtzen joan daitekez, ez badira jasoten eta ondorengoei transmitiduten. Horregatik, nagusiei euren bizimoduaren, lanen eta erabilitako tresnen inguruan galdetzea eta jasotako informazinoa gordetea garrantzitsua dala nabarmendu dau Gorane Intxaurragak. Baserriko lanen eta lan-tresnen izena eta izana erakusketaz gain, Galdakaoko Udalak inguruko landareak eta ondare naturala ezagutzeko proposamenak be eskainiko dauz urrian zehar, Gorka Menendez etnobotanikako doktore eta ikertzaile galdakoztarraren eskutik. Era berean, Andra Mari elizara bisita bi be egingo dira urriaren 17an (gaztelaniaz) eta 24an (euskeraz), Jesus Muñizen eskutik.

Arrazakeria eta xenofobia dira gorroto-delituen motibazino nagusiak Euskadin

Ainhoa Llona — Sat, 10 Oct 2026 06:22:39 +0000

Aurreiritziek, arbuioak edo etsaitasunak eraginda, desbardintzat hartzen diran pertsonen edo kolektiboen kontrako delitu-jokabideak dira gorroto-delituak. Delitu honeek bere horretan jarraitzen dabe Euskadin, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak argitaratutako azken txostenak erakusten dauzan datuen arabera. 2025ean %18 murriztu ziran Ertzaintzak gorroto-delitutzat erregistrau ebazan intzidentziak Euskadin (2025ean 193 kasu; 2024an, barriz, 236). Arrazakeria eta xenofobia izan ziran motibazino nagusiak, sexu-orientazino eta identidadeagaz lotutakoen aurretik. Jon-Mirena Landa EHUko Zuzenbide Penaleko katedradunak Lau Haizetara saioan zehaztu dauanez, datu horreek ez dira zuzenean gorroto-delituen kopurua. Poliziak atzemondako gertakariak dira, eta ostean Fiskaltzak eta epaileek zehaztu behar dabe deliturik egon dala ala ez. Poliziak jasotzen dauzan estadistikek, fenomenoaren argazki bat baino ez dabe erakusten. Ganera, gorroto-delituen "zifra baltza" oso handia izan daiteke, Landaren eretxian. Azaldu dauanez, hamar gertakaritik bakarra identifikatu daitekela kalkuletan da. Horregaitik, estadistikek gora egiteak ez leuke zertan esan gura delitu gehiago egiten diranik, hobeto detektatzen dirala baino. Gorroto-delituen kontrako borrokan daukaguzan erronken inguruan galdetuta, Zuzebide Penaleko katedradunak argi esan deusku gorroto-delituen kontrako borroka ez dala zuzenbide penalera mugatu behar. Diskriminazinoaren aurkako legeak, administrazinoaren esku-hartzeak, zehapenak eta prebentzinoa lehenago aktibau beharko litzatekez. EHUko Kultura Zientzifikoko Katedrak antolatuta, Jon-Mirena Landak gorroto delituen inguruko berbaldia eskaini eban joan dan urriaren 2an, Durangoko Bizenta Mogel bibliotekan, Gorroto-delituak Euskadin: kontzeptua eta gaurko errealidadea izenburupean.

'Kuba: blokeo genozida gelditu!' lelopean ospatuko da 'Kuba Eguna'

Ainhoa Llona — Fri, 09 Oct 2026 06:20:43 +0000

Urriaren 10ean, zapatuan, Kuba Eguna ospatuko da Bilboko Errekalde auzoan. Euskadi-Cuba alkarteak antolatutako jardunaldiak, 'Kuba: blokeo genozida gelditu!' izango dau lelotzat, eta Kubako gaur egungo egoerearen inguruko kontzientzia zabaltzea eta alkartasuna bideratzea izango dira helburu nagusiak. Tony Merlan Euskadi-Cuba alkarteko kideak Bizkaia Irratian adierazo dauanez, gaur egun oso gatza da Kuban bizitzea. Argindarraren hornidurea da arazo nagusietako bat. Azaldu dauanez, herritarrek egunean zehar bi ordu inguruko argindarra izan leikie, baina "ez dakizu zein ordutan izango dan". Horrek eragin zuzena dauka eguneroko bizitzan. Argindar falteagaz gain, inflazinoaren eta pobreziaren gorakadea be nabarmendu dau Merlanek. Osasunaren arloari jagokonez, gaur egun egoerea tamalgarria da. Bere esanetan, haurrren heriotza-tasak gora egin dau, eta botiken faltea be arazo larria bihurtu da. Euskadi-Cuba alkarteak martxan daukazan alkartasun-kanpainen barruan, Habanako William Soler Ospitale Pediatrikoari laguntzeko lehen fasea gauzatu da. Maiatzera arte, ia 240.000 euro bildu dabez eguzki-energiako instalazinoak erosteko. Orain, bigarren fasean, eguzki-panel barriak erostea da helburua, ospitaleko beste eremu batzuetan jartzeko. Argindarraren hornidurea bermatzen laguntzea gura dabe. Tony Merlanek AEBetako gobernuak Kubaren kontra ezarritako neurriak be aitatu dauz, eta azkenaldian garraioaren arloan jarritako murrizketen ondorioak salatu dauz. Bere esanetan, Karibeko inguruko portuetan milaka edukiontzi dagoz Kubara heldu ezinik, eta horrek egoera are gehiago zailtzen dau. Testuinguru horretan egingo da Kuba Egunaren 4. edizinoa. Urriaren 10ean, egun osoan zehar, umeentzako jarduerak, Kubako kirolak, beisbol bateorako tunela, domino eta bestelako ekintzak izango dira Errekaldeko plazan. Kubako dantzak eta musikea be izango dira. Egunaren beste helburuetako bat alkartasuna bideratzea izango da. Emakumeentzako material higieniko-sanitarioa batuko da.

Atzerritartasun, Harrera eta Integrazino Zuzenbidearen gaineko Kongresua Euskalduna Jauregian

Ainhoa Llona — Thu, 08 Oct 2026 11:08:19 +0000

Xabier Legarreta Eusko Jaurlaritzako Ongizate eta Erronka Demografikoko sailburuordeak integrazinoan ipini dau fokoa, beragaz eukitako kontualdian. Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailak antolatuta, Atzerritartasun Harrera eta Integrazino Zuzenbidearen Nazilnoareteko I. kongresua egiten dabilz Euskalduna Jauregian. Legarretak esan deusku migratzaileei harrera ona eta egokia egitea oso garrantzitsua dala, baina integrazinoan dagoala gakoa, horretan ahalegin handia egin behar dala. Migratzaileak gizatiartu beharraz be egin deusku berba, multzo moduan hartzen ditugulako, baina euren artean amets eta proiektudun pertsonak dagozala: gizonak, emakumeak, umeak... perfil ezbardinetako jentea, beharrizan ezbardinekin. Bagilean onartu zan Migrazino eta Asilorako Europako Ituna, eta orain inplementazinoaren txandea da. Legarretaren arabea, horretan argibideak falta ditue Espainiako gobernuaren aldetik. Biltzar honetan ezagutza partekatua sortzen ahaleginduko dira, ezagutza horretatik abiatuta administrazinoetara eta erakunde eskudunetara ailegetako moduko proposamenak egiteko. Era askotako 700 pertsona inguru dabilz parte hartzen: administrazino publiko eta migrazinoetako arduradunak, etorkinei laguntzen deutsien gizarte-erakundeak eta alkarteak, unibertsidadeak, ikertzaileak, arlojo juridikoko profesionalak, enplegu, prestakuntza eta hezkuntza-arloetako eragileak eta abar.

10,8 milioi euroko abal publikoak emon dira, 82,9 milioi euro mobilizatuz hipoteka-maileguetara

Ainhoa Llona — Fri, 02 Oct 2026 12:30:08 +0000

Eusko Jaurlaritzako GazteAval programak 474 gazteri lagundu deutso lehen etxebizitza erosten. Guztira, 10,8 milioi euroko abal publikoak emon dira, eta horri esker, 82,9 milioi euro mobilizatu dira hipoteka-maileguetan. Programak gazteen emantzipazinoa erraztea dau helburu, etxebizitza erosteko behar dan aurrezkiaren oztopoa gainditzen lagunduta. Izan be, Jaurlaritzaren arabera, etxebizitza bat erosi gura dauen personak, batez beste, 45.800 euro inguru behar dauz aurrezki moduan. GazteAvalek gainera, Eusko Jaurlaritzak Emantzipa eta beste neurri batzuk be lantzen dauz gazteen emantzipazinoa bultzatzeko. Gazteria eta Emantzipazioko zuzendaria dan Adrian Lopezek Lau Haizetara saioan azaldu dauenez, helburua gazte gehiagori euren bizitza-proiektu personal eta profesionalak Euskadin garatzeko aukerea emotea da.

Berbaldiak, ikasleakaz topaketak, bertsoak, Naukas saioak, umeentzako tailerrak... izango dira

Ainhoa Llona — Mon, 28 Sep 2026 12:29:01 +0000

Passion for Knowledge (P4K) Donostia International Physics Center (DIPC) zentroak antolatzen dauan nazinoarteko zientzia jaialdia da. Irailaren 28tik urriaren 3ra seigarren edizinoa egingo da Bilbon eta Donostian. Jaialdiak sei Nobel saridun, bost Asturiasko Printzesa saridun eta nazinoarteko beste izen handi batzuk alkartuko dauz, helburu honeekaz: ezagutza herritarrei hurreratzea, pentsamendu kritikoa eta jakin-mina sustatzea, eta zientzia gure kulturaren funtsezko zatia dala aldarrikatzea. Hitzaldiak, ikasleakaz topaketak, Naukas saioak, bertsolaritzea, umeentzako jarduerak, aurkezpenak... Publiko guztiarentzako jarduerak egongo dira. Aurtengo parte-hartzaileen artean dagoz Anne L´Huillier 2023ko Fisikako Nobel sariduna, Brian Schmidt 2011ko Fisikako Nobel sariduna, Wolfgang Ketterle 2001eko Fisikako Nobel sariduna eta Jean-Marie Lehn 1987ko Kimikako Nobel sariduna. Eurekaz batera, Siri Hustvedt idazlea, Marcus du Sautoy matematikari eta dibulgatzailea, Juan Ignacio Cirac fisikaria eta Ana Zubiaga Jakiundeko lehendakaria be izango dira. Gaiak be askotarikoak izango dira: fisika kuantikoa, unibertsoaren hedapena, biodibertsidadea eta klima-aldaketa, minbiziaren ikerketa, adimen artifiziala, neurozientzia edo giza eboluzinoa. Nora Gonzalez DIPC-eko Dibulgazino eta Komunikazino arduradunak azaldu dauanez, Donostiako Victoria Eugenia izango da egoitza nagusia, baina Bilbok be hitzordu garrantzitsuak hartuko dauz. Esaterako, urriaren 1ean, goizean, Bizkaia Aretoan, Bigarren Hezkuntzako ikasleek Albert Fert, Eva Nogales eta Marcus du Sautoy adituakaz aurrez aurre egoteko aukera izango dabe. Egun berean, 18:00etan, Wolfgang Ketterlek fisika kuantikoari buruzko berbaldia eskainiko dau Bilboko Guggenheim Museoan. Passion for Knowledge jaialdiko jarduerak doakoak dira, baina hainbat saiotan aurretiz izena emon eta lekua erreserbatu behar da: p4k.dipc.org webgunean.

Panarra okindegian hainbat ogi mota egiten dabez, baita pastelak eta gozogintza be

Ainhoa Llona — Thu, 24 Sep 2026 12:43:47 +0000

Arrazolako Panarra okindegia Espainiako Estatuko 50 okindegi onenen artean aukeratu dabe, Bilbon egin dan Global Bakery Forum topaketaren barruan. Txapelketearen prozesua maiatzean hasi zan. Partehartzaileek ogi bi aurkeztu ebezan, barra bat eta ogi borobil bat. Epaimahaiko kideek aurkeztutako ogi guztien hamar ezaugarri ebaluau ebezan: besteak beste, ogiaren itxura, usaina, mamia eta zaporea. Txapelketako ekitaldi nagusia irailaren 14an egin zan Bizkaiko uriburuan, eta Panarra okindegikoek orduan jaso eben errekonozimendua. Gabi Romero okinak Lau Haizetara saioan azaldu dauanez, sariak aurrera jarraitzeko indarra emoten deutse. Arrazolako okindegiak bertoko produktuen eta artisau-erako ogigintzaren aldeko apustua egiten dauala nabarmendu dau.

75 urteko ibilbidea ospatzeko ekimen berezia izango da

Ainhoa Llona — Wed, 23 Sep 2026 19:24:42 +0000

Arratiako Koruak Vienara joango da astegoien honetan, Austriako uriburuan kantetako. 75 urteko ibilbidea ospatzeko ekimen berezia izango da, eta 40 lagun inguruk osatutako taldeak Vienako katedralean abestuko dau meza nagusian.

Arratiako Koruak euskal errepertorioa eroango dau, eta Agate Deunaren koplak kantauko dauz. Arratiako Koruak 75 urte bete dauz aurten, eta belaunaldiz belaunaldi transmitidutako ohiturari eutsi gura deutso. Gaur egun, 8 eta 85 urte bitarteko 60 kide dagoz taldean, eta familietan be belaunaldi ezbardinak batera abesten dabe.

Aurten gazteek protagonismo berezia izango dabe, ekitaldiaren antolakuntzan eta prestakuntzan

Ainhoa Llona — Wed, 23 Sep 2026 11:11:28 +0000

Durangon izango da zapatuan Bilboko Eleizbarrutiaren Goazen 2026 ekitaldia. Bizkaiko parrokia, mugimendu, alkarte eta beste errealidade batzuetako mila lagun inguruk hartuko dabe parte. 'Alkartuta' da aurtengo leloa, eta gazteek protagonismo berezia izango dabe, ez bakarrik parte-hartzaile moduan, baita ekitaldiaren antolakuntzan eta prestakuntzan be. Maria Manrique Bilboko Eleizbarrutiko nerabezaro eta gazteria arduradunak Lau Haizetara saioan azaldu dauenez, gazteek hainbat dinamika gidatuko dabez.

Ekitaldiari goizeko hamarretan emongo jako hasierea Durangoko basilikan. Harrera eta otoitzaren ostean, herriko hainbat gune bisitatuko dabez parte-hartzaileek, eta gazteek antolatutako tailerrak, solasaldiak eta beste hainbat ekintza egingo dira. Ondoren, ekitaldi nagusia egingo da. Jardunaldian marmitakoa izango dabe bazkaltzeko, eta arratsaldean erromeria egingo dabe. Manriquek nabarmendu dauenez, helburua ez da zapatuan Durangon bizitakoa bertan geratzea: domekan Bizkaiko parrokietara eroan gura dabe 'Alkartuta'-ren mezua, kurtsoko hasierako ospakizunetan be partekatzeko.

Ituren, Zubieta, Aurtiz eta Arantzan filmatu dabe lana, joaldunen inguruan

Ainhoa Llona — Tue, 22 Sep 2026 12:23:27 +0000

Ekaitz Bertiz sunbildarraren Joare tte laburmetraia Donostiako 74. Zinemaldian proiektatu da, Kimuak 2026 programak aukeratutako lanen saioaren barruan. Bigarren urtez jarraian hautatu dabe Bertizen lan bat Kimuak katalogorako, igaz Erreka zoko hortan lanagaz egin lez.

Bertizen bigarren laburmetraia Ituren, Zubieta, Aurtiz eta Arantzan filmatu dabe, joaldunen inguruan. Aiara izeneko neskato batek joaldun bihurtzeko dauen ametsa kontetan dau filmak, inauteriak hurbiltzen diran bitartean. Gainera, Joare tte joaldunen tradizinoa eta Baztan-Bidasoako paisaia eta ohiturak erakusten dauz. Ituren eta Zubietako inauterien ospakizunagaz batera grabatu eben, Nafarroako erritu berezi honen benetako giroa filmera eroateko. Ekaitz Bertizek pozik dagoala adierazi dau Lau Haizetara saioan, eta bere proiektu propioetan dagoala sartuta nabarmendu dau.

Palestinara egindako bidaian bizitakoa eta Al Kamandjati alkarteak egiten dauen lana jasotzen dau proiektuak

Ainhoa Llona — Mon, 21 Sep 2026 13:52:15 +0000

Iñaki Lagos eta Luis Artola Bilboko Musika Kontserbatorioko irakasleak 2026ko zezeilean joan ziran Ramallarah-ra, palestinar ume eta gazteakaz lan egiten dauan Al Kamandjâti alkartearen lana ezagutzeko. Musikearen bidez, kulturari eta identidadeari eustea eta umeei itxaropena eskaintzea da proiektu honen helburua. Iñaki Lagos eta Luis Artola irakasleek Lau Haizetara saioan azaldu dabenez, bertan ikusitakoak euren hasierako asmoa aldatu eban. Laguntzera joan baziran be, Palestinako musikarien lana eta musikak egoera gatxetan daukan garrantzia ezagutu eben. Ume eta gazteentzako musikea sorkuntza eta adierazpenerako bidea da, eta euren nortasuna eta itxaropena indartzen laguntzen deutse. Esperientzia Euskal Herrian zabaltzeko, Al Kamandjâti dokumentala sortu eben Aitor Gisasolagaz batera. Dokumentalaren eta hitzaldien bidez, Palestinako errealidadea eta hango kultura ezagutarazi gura dabez. Irailaren 25ean, Gorlizen, hitzaldia emongo dabe. Otxandion eta Urdulizen be beste saio batzuk antolatzekotan dabilz.

Zapatura bitartean bertako merkatariek euren produktuak kalera atarako dabez

Ainhoa Llona — Thu, 17 Sep 2026 12:39:55 +0000

Guztira, ehun bat komertziok hartuko dabe parte ekimenean, eta arropa, oinetakoak, bitxiak, gastronomia eta beste hainbat produktu topau ahal izango dira, deskontuakaz. Zazpikaleetako Merkatarien Alkarteko zuzendari Janire Torviscok azaldu dauenez, kanpaina honeek urtean bitan egiten dabez, eta merkatarientzat hiru egun garrantzitsu dira. Izan be, dendak kalera atarateak bezeroak gerturatzeko aukerea emoten dau, eta oraingoan %90ra arteko deskontuak topau daitekez. Ganera, udako azken produktuakaz batera, denboraldi barrikoak be aurkitu ahal izango dira. Torviscok Lau Haizetara saioan nabarmendu dau tokiko merkataritzak kaleei bizitasuna emoten deutsela, eta denden gertutasuna eta bezeroagazko harreman zuzena dirala bertako komertzioen ezaugarrietako batzuk. Azken hileotan salmentek goranzko joerea erakutsi dabela esan dau, eta horri eustea espero dabe. Horregaitik, jenteari Zazpikaleetara hurreratzeko deia egin deutsie, dendak ikusi, erosketak egin eta Ganga Marketeko eskaintzak aprobetxetako.

Euskal Herriko hainbat esperientzia zuzenean ezagutuko dabez

Ainhoa Llona — Wed, 16 Sep 2026 15:37:58 +0000

Garabidek irailaren 18an jarriko dau martxan Hizkuntzak Bizibarritzeko IV. Formakuntza programea. Mundu mailako hamar hizkuntza-komunidadetako hamaika aktibista izango dira aurtengo edizinoan. Gehienak Ertamerikako, Hego Amerikako eta Afrikakoak dira. Besteak beste, kitxua, guarania, maputxea, bubia, nasa... hizkuntzen ordezkariak. Formazinoan hizkuntza soziologiaren oinarriak eta hizkuntzak bizibarritzeko estrategiak landuko dabez, baita familia-transmisinoa, hezkuntza, komunikabideak, kulturgintza eta teknologia barrien erabilerea be. Horrezaz gain, Euskal Herriko hainbat esperientzia zuzenean ezagutuko dabez, Bilbon, Nafarroan eta Ipar Euskal Herrian, besteak beste. Parte-hartzaileek euren hizkuntza-komunidadeetan aplikau ahal izango dabezan proiektu propioak be garatuko dabez. Xabi Meabe Garabideko lantaldeko kideak Lau Haizetara saioan azaldu dauenez, ekimenaren oinarria esperientzia-trukea da: Euskal Herriak beste komunidadeengandik ikasteaz gain, euskararen bizibarritze prozesuan izandako esperientziak partekatzea. Parte-hartzaileak urriaren 29ra arte egongo dira Euskal Herrian, eta ondoren euren lurraldeetara bueltauko dira, hemen landutako ezagutza eta proiektuak euren komundadeetan martxan jartezko.

Jata-Ondo Landa Garapen alkarteak antolatzen dau programea

Ainhoa Llona — Tue, 15 Sep 2026 12:54:22 +0000

Familia artean egiteko moduko bisita gidatuak dira, eta astegoien honetan hasiko dira, Maruri-Jataben, 'Historioak Jataren azpian' izeneko ibilbideagaz. Ondoren, Urdulizen, Gamiz-Fikan, Lemoizen, Fruizen, Gatikan eta Meñakan be egingo dira bisitak. Herri bakotxaren historia, paisaia eta ondarea ezagutzeko aukerea egongo da. Baita bertako baserriak eta ekoizpen guneak be. Programak tokiko ekoizpenari be erreparatzen deutso, eta hainbat baserri eta familia-proiektu ezagutzeko aukerea eskainiko dau. Jokin Etxebarria Jata-Ondo Landa Garapen Alkarteko arduradunak Lau Haizetara saioan azaldu dauanez, aurreko urteetan erantzuna oso ona izan da, eta dagoeneko bisita batzuk ia beteta dagoz. Ibilbide guztiak goizeko hamaiketan hasiko dira eta astegoieneko egun desbardinetan egingo dira. Etxebarriak entzuleak animau dauz programan parte hartzera, Uribeko herriak, baserriak eta bertako ondarea zuzenean ezagutzeko aukera ezin hobea dalako.

Durangaldeko bertso eskolea da antolatzailea

Ainhoa Llona — Tue, 15 Sep 2026 11:06:54 +0000

Omenaldia eskainiko deutse zapatu honetan Iurretan Juan Mari Areitio bertsolariari. Durangaldeko bertso eskoleak antolatu dau Abadiñoko bertsolariaren aldeko omenaldia. Juan Mari Areitio Iurretan bizi da, baina izatez Abadiñokoa da. Gazte zala, bere kabuz hasi zan bertsotan. Kantetea gustokoa ebala esan deusku. Irratitik entzun ebazan lehenengoz Txirrita, Uztapide, Basarri edo Lasarte. 18 urte eukazala eskeini eban jenteaurreko lehenengo saioa Abadiñon. Etxebizitza barri batzuen bedeinkazino ekitaldian izan zan. Juan Mari Areitio hirutan aritu zan Bertsolari Txapelketa Nagusian 80ko hamarkadan. Bizkaiko Txapelketan be aritu zan, eta kasu honetan birritan heldu zan finalera. Txapelketetarako bere kabuz prestatzen zala azaldu deusku. Gaur eguneko bertsolariak oso ondo prestatuta ikusten dauz. Eurak entzunda, ikaratuta geratzen dala dino. Gogoan dauka, bestalde, Durangoko Bertso Eskolea sortu zanekoa. Bera be ibili zan orduan bertan. Bertsolaritzeak gauza asko emon deutsoz, lagun asko eta txalo asko, besteak beste.

Egitaraua

Zapatuan, Iurretan, Alaitz Areitio bere alabea be arituko da bertsotan. Alabea ikusita, poza sentitzen dauala dino Areitiok. 12:30ean hasiko da bertso saioa. Maialen Lujanbio, Andoni Egaña, Miren Amuriza, Onintza Enbeita eta Xabier Amuriza izango dira bertan. Gorka Valdes & Hektor Folk taldea be arituko da. Iurretako plazan izango da bertso saioa. Ostean, bazkaria Montosten. Bazkarirako Iurretako Gau Argi tabernan emon behar da izena.

Martinen hurrengo lanean mediku bat izango da protagonistea eta Lekeition kokatuko da istorioa

Ainhoa Llona — Mon, 14 Sep 2026 11:18:34 +0000

Ibon Martin idazlearen Arima Beltz eleberria aurkeztu da, igaz argitaratutako Alma Negra lanaren euskerazko bertsinoa. Harrera oso ona izan dau Ane Cestero protagonistea dauan lan honek be. Azken lau eleberrietako protagonistea da Cestero. Oraingo honetan be, Aiora Jaka Irizarrek euskeratu dau Ibon Martinen eleberria. Gaur esan deuskunez, euskeraz idaztea gurako leuke berak.

Meatzaldean oraingoan

Ibon Martin idazlearen lanen ezaugarrietariko bat istorioen kokalekua izaten da. Oraingo honetan Bizkaiko Meatzaldea aukeratu dau. Trapaga, Gallarta eta Ortuellako meategiak agertzen dira istorioan. Internet sarean informazinoa bilatzeaz gain, idazleak egonaldia egiten dau inguruan, herritarrak eta ingurua ezagutuz. Meatzaldea, orain arteko paisaia bereziena izan dala azaldu deusku. Ane Cestero oraingo lan honetan ez da ertzaina. Bota egin dabe bere lanpostutik. Meategiak barriro zabalduko direla iragartera doan Teresa Etxegarai enpresariaren hilketa argitu beharko dau istorio honetan. Horrez gain, Julia bere lankide ohiaren eskari bat be jasoko dau beste misterio bat argitzeko. Ikerketarik zailena eta bereziena da Arima Beltz eleberrian daukana egilearen esanetan. Cestero, Ibon Martinen lanetan azkenengoz agertuko da.

Medikua, hurrengo protagonistea

Durangoko Azokara begira, Ibon Martin idazlea amaitzear da eleberri barria. Lekeition kokatuko dala aurreratu deusku eta protagonistea gizonezkoa izango dala, medikua oraingoan. Hori bai, misterio bat argitu beharko dau honek be.

Bidean materiala, eguraldi aldaketak eta orientazinoa izan ebazan erronka nagusietako batzuk

Ainhoa Llona — Mon, 14 Sep 2026 06:52:39 +0000

Iruñean hasi eban ibilpidea, eta Nafarroa, Aragoi eta Katalunia zeharkatu ondoren, Mediterraneoko itsasora heldu zan abuztuaren 25ean. Gazte bizkaitarrak ez eban prestakuntza fisiko berezirik egin erronkari aurre egiteko, baina crossfita eta mendira egindako ohiko urteerak lagungarri izan jakozan. 25 kiloko motxilagaz joan zan, eta bidean materiala, eguraldi aldaketak eta orientazinoa izan ebazan erronka nagusietako batzuk. Ibilpidearen zatirik handiena bakarrik egin eban, nahiz eta lehenengo astean lagun batzukaz batera ibili. Ekaitzak eta etapa gogorrak bizi izan zituan bidean, baina esperientziaren unerik berezienetako bat itsasoa barriro ikustea izan zala adierazi deusku Pello Trejok.

Musika tradizionala, kantautorearen estiloko abestiak eta gitarra klasikoko piezak batuko dabez

Ainhoa Llona — Fri, 11 Sep 2026 12:27:17 +0000

Kontzertuan hainbat musika-estilo batuko dabez, besteak beste, musika tradizinonala, kantautorearen estiloko abestiak eta gitarra klasikoko piezak. Aitor Huergo musikariak Bizkaia Irratian adierazi dauanez, baselizek eskaintzen daben giro intimoak publikoagaz hartuemon zuzena sortzen dau. Eleizetan 2002tik antolatzen dan ganbara musikako zikloa da, eta musika eta ondare kulturala buztartzen dauz. Irailaren 5ean abiatu zan, eta irailaren 20ra bitartean hainbat estilo eta artista batuko dira Amorebieta-Etxanoko baseliza eta elizatan. Kontzertuetara joateko, zikloak doako autobus zerbitzu eskaintzen dau. Autobus guztiak San Migel kaletik (Osasun zentroa) urtengo dabe.

Karrantza Haraneko 30 abeltzain baino gehiagogaz egiten dau behar

Ainhoa Llona — Fri, 11 Sep 2026 11:05:17 +0000

Eroskik hamar urte bete dauz bere marka propioko esneagaz, eta denpora horretan jatorrizko 120 milioi litro esne baino gehiago merkaturatu dauz. Horrez gainera, 93 milioi euro baino gehiagoko salmentak egin dauz Euskal Autonomia Erkidegoan. Kooperatibak Karrantza Haraneko 30 abeltzain baino gehiagogaz egiten dau behar, eta esnearen zati handi bat bertan ekoizten da. Eroskiren arabera, eredu horrek tokiko abeltzaintza eta landa-ingurunearen ekonomia sustetan laguntzen dau, garraio-distantziak eta ingurumen-inpaktua murriztuz. Azken urteotan, gainera, esne freskoaren aldeko apustua indartu dau Eroskik, eta gaur egun bere marka propioko esne guztiek ondoizate eta iraunkortasun zigiluak dabez. Kooperatibak adierazo dauenez, datozen urteetan be tokiko ekoizleen aldeko konpromisoagaz jarraitzeko asmoa dau.

Zabalako trenbidegileen etxeen historia argazki-erakusketa baten bitartez batu da

Ainhoa Llona — Thu, 10 Sep 2026 12:45:43 +0000

Zabalako trenbidegileen etxeek 100 urte bete dabez, eta urteurren hori baliatu dabe auzune historikoaren balio soziala eta arkitektonikoa ezagutzera emoteko. Argazki erakusketa bat antolatu da Bilboko Udalaren Expodistrito 2026 programearen barruan. Erakusketak auzunearen eta bertako etxebizitzen historia jasotzen dau. Karmelo Anakabe Zabala Berri auzo alkarteko presidenteak proiektuaren historia eta gaur egungo erronkak azaldu dauz Lau Haizetara saioan. Anakabek esan dauanez, auzunea XX. mendearen hasierako etxebizitza arazoari erantzuteko sortu zan. Garai haretan trenbideetako langile asko baldintza txarretan bizi ziran, eta Trenbideetako Enplegatu eta Langileen Elkarte Orokorrak egoera horri erantzun bat emon gura izan eutsan. Norteko Burdina Bideen konpainiak lursail bi itxi eutsazan proiektuari, Zabalako kalearen alde banatan. Etxe Merkeen legearen babespean, 269 familientzako etxebizitzak eregi ziran, eta danetara 1.200 pertsona ingururi bizileku duina emon jaken. Auzoaren diseinua Francisco Alonso Martos arkitektoak egin eban. Anakabek nabarmendu dauanez, multzoak Parisek Arte Ederretako eskolaren eragina eta "regionalismo montañés" estiloaren elementuak batu ebazan. Zabala Berri alkarteak 100. urteurrena aprobetxatu dau balio arkitektoniko hau gehiago ezagutarazoteko. Bilboko Udalak auzoari kultur babesa emon deutso dagoeneko, baina alkarteak pausu bat gehiago emotea gura dau. Trenbidegileen etxeak monumentu multzo izendatzea. Izendapen horrek eraikinen kontserbazinoa eta auzoaren urbanizazinoa hobetzeko aukerak zabalduko leukez, Zabala Berri alkarteko presidentearen azalpenetan, batez be irisgarritasun arazoei eta inguruko espazio publikoaren hobekuntzei begira.

Mendeurreneko erakusketea

Trenbidegileen etxeak 1926ko abenduaren 19an inaugurau ziran, eta Miguel Primo de Rivera Espainiako gobernuko presidentea Bilbora etorri zan. Inaugurazinoaren mendeurrena dala eta, Trenbidegileen etxeak mendeurrena (1926-2026) argazki erakusketea antolatu da. Erakusketako materialaren zati garrantzitsu bat Fotolux argazki estudioak egindako irudiek osotuten dabe, Erik Ruanoren bitartez berreskuratu berreskuratu eta digitalizau dira. Erakusketea San Frantziskoko Udaltegian egongo da ikusgai irailaren 29ra arte. Ondoren Castaños (urriaren 1etik 30era), Errekalde (zemendiaren 3tik abenduaren 4ra arte) eta La Bolsa udaltegietara (abenduaren 9tik 2027ko urtarrilaren 5era) eroango dabe. Horrezaz gain, mendeurrenaren inguruan hitzaldi ziklo bat be atondu dabe.

Arratiako zekorra tomatea, Euskal Herriko tomate onena

Ainhoa Llona — Wed, 09 Sep 2026 12:11:27 +0000

Aitor Uriguenek, Oscar Luquek, Barbara Alonsok eta Jagoba Astondoak aurkeztutako Arratiako zekorra tomateak irabazi dai IV. Euskal Herriko Bertako Tomate lehiaketea. Aretxabaletan egin eben txapelketea joan dan domekan, Tomate Egunaren barruan. Danetara, 96 tomate aurkeztu ziran, eta Maider Larrañaga, Josema Azpeitia, Aitor Buendia eta Iñaki Aierbe epaimahaikideek Arratiako zekorra aukeratu eben onena. Jagoba Astondoak azaldu dauanez, ez eben garaipena itxaroten. Eurek lau tomate bariedade aurkeztu ebezan lehiaketan. Arratiako zekorra tomate txikia da, baina bere ezaugarri nagusietako bat zaporea da. Astondoaren esanetan, "umami zapore hori" da bere berezitasunetako bat, eta ahoan luzaroan geratzen dan zaporea dauka. Astondoak eta Barbarak ortu bat daukie Areatza inguruan, eta etxerako barazkiak landatzen dabez. Tomateez gain, piperrak, bainak, kalabazinak, azak, porruak eta bestelako barazkiak landatzen dabez. Astondoarentzat saria bereziki pozgarria izan da, etxean landatutako tomate batek Euskal Herriko txapelketea irabazi daualako.

Aurtengo leloa ‘Izan ginen, bagara eta izango gara’ izan da

Ainhoa Llona — Tue, 08 Sep 2026 11:57:29 +0000

Erbesteratu beharra izan ebenak omendu gura dira. Belaunaldi horrek, euskal identidadea, euskal kulturea bizirik mantentzeko agindako ahalegina autortu gura dabe. Aurten lehen Eusko Jaurlaritzaren 90. urteurrenagaz egiten dau bat Euskal Diasporaren egunak. Jose Antonio Agirre lehendakariaren legadua erreibindikatzea da asmoa. Donibane Lohizunen egingo da ekitaldia gaur arratsaldean. Diasporaren Egunaren harira, Ziortza Olano Eusko Jaurlaritzako Kanpoko Euskal Diasporako zuzendaria, eta Ainhoa Apeztegia Euskadiren Mexikoko ordezkaria, izan doguz gaur Lau Haizetara saioan. Olanok euskal diaspora komunidade bizia eta dinamikoa dala nabarmendu dau, eta etorkizuneko beharretara egokitzeko beharra azpimarratu dau. Euskal Etxeek, gainera, euskal kultura, euskera eta identidadea munduan mantentzeko daben garrantzia goraipatu dau. Ainhoa Apeztegiak, barriz, Mexikon jendeak euskeraren aldeko apostua egiten dabela azaldu dau. Alkarrizketa bietan, beraz, mezu nagusia argia izan da: diaspora ez da iraganari lotutako zeozer bakarrik, etorkizuneko Euskal Herriaren parte be bada.

Batez besteko okupazinoa % 75,3koa izan da garagarriletik abuztura bitartean

Ainhoa Llona — Mon, 07 Sep 2026 14:24:11 +0000

Euskadiko landa-ostatuetan batez besteko okupazinoa % 75,3koa izan da garagarrilean eta abuztuan, 2025eko udan baino puntu bat gehiago. Garagarrilean okupazinoa % 67,65ekoa izan da; abuztuan, % 82,94koa. Lurraldeka, Gipuzkoa izan da okupazino handiena izan dauen probintzia, % 82,4ko batez bestekoagaz. Eskualdeen artean, Debagoiena nabarmendu da garagarrilean, % 92,49ko okupazinoarekin, eta Oarsoaldea abuztuan, % 94,46gaz. Bizkaian, barriz, Enkarterriak % 93,46ko okupazinoa izan dau abuztuan. Nekaturreko datuen arabera, bezeroen % 70ak logela modalidadea aukeratzen dau, eta bidaiarien % 36 bikoteak dira. Gainera, erreserba-eskaeren ia % 74 espainiar estaduko bezeroena da, eta batez besteko egonaldia hiru egun ingurukoa da.

Kazetariek informazinoa kontrastatu eta iturrietara joaten jarraitu behar dabe

Ainhoa Llona — Sat, 05 Sep 2026 05:33:23 +0000

Adimen artifizialeko hainbat tresna biltzen dauz, besteak beste, audio eta bideoen transkripzinoak egiteko edo edukiak laburtzeko. Igor Astibiak azaldu dau tresna honeek kazetarien lana errazteko dirala, eta ez hareek ordezkatzeko. Bere esanetan, kazetariek informazinoa kontrastatu eta iturrietara joaten jarraitu behar dabe. Bestalde, desinformazinoaren arriskuaz ohartarazi dau. Horren aurrean, euskerazko komunikabideen gertutasuna eta sinisgarritasuna indargune dirala nabarmendu dau, eta hareen ikusgarritasuna handitzearen beharra azpimarratu dau.

Bere asmo nagusia ikusleak istorioagaz eta emozinoekin konektetea da

Ainhoa Llona — Sat, 05 Sep 2026 05:31:46 +0000

Irailaren 18tik 26ra egingo da Zinemaldiaren 74. edizinoa, eta Bizkaiko kutsu nabarmena izango dau Lejarretaren lanak. Filma Bizkaiko hainbat txokotan grabatu dabe, tartean Getxon, Armintzan, Mundakan eta beste hainbat lekutan, eta Urko Lasagabaster, Itziar Ituño, Josean Bengoetxea, Miren Gastañaga eta Unax Hayden dira aktoreetako batzuk. "Inurri Itsuak" 1908ko Bizkaian kokatzen da, eta itsasontzi ingeles batek ikatz tona ugari dauazala hondartzan hondoa jotean hasten da istorioa. Algortako herritarrak kostaldera gerturatzen dira ikatza jasotzera, eta Zebas Jauregik aukera bat ikusten dau familia negu gogorretik salbetako. Pelikularen grabaketa erronka tekniko handia izan da, batez be ekatxak protagonismo berezia dauelako: filmaren zati handi bat ekatxpean jazotzen da, eta horretarako 30 metro inguruko luzera eta 20 metroko zabalera zuen espazio bat eraiki eben. Lejarretak azaldu dauenez, lurraldea eta familia harremanak funtsezkoak dira filmean, eta bere asmo nagusia ikusleak istorioagaz eta emozinoekin konektetea da. Zuzendariak nabarmendu dau Bizkaiko kostaldeko paisaiak garrantzi handia dauela personaien izaeran eta istorioaren garapenean. Filma urriaren 9an iritsiko da zinema-aretoetara, Zinemaldiko estreinaldiaren ondoren.

Eguzkia onuragarria izan daiteke, baina kontu handiz hartu behar da eta azala urte osoan babestu

Ainhoa Llona — Thu, 03 Sep 2026 13:08:55 +0000

Eguzkiak azalaren osasunean izan daikeen eraginaz ohartarazi dau Bizkaiko Minbiziaren Aurkako Elkarteak, udea amaitu arren babes-neurriak urte osoan hartu behar dirala gogorarazoz. Oihana Urraza lurralde-koordinazinoko arduradunak azaldu dauenez, eguzkiak eragindako kalteak pilotu egiten dira urteakaz, eta eguzki-erradiazino ultramorea da azaleko minbiziaren arrisku-faktore nagusietako bat. Urrazak nabarmendu dau beltzaran jartea ez dala osasunaren sinonimoa, azalaren erreakzinoa baino, eta eguzkia larregi hartzeak azalaren zahartze goiztiarra eta orbanak be eragin leikezala. Babesari dagokionez, gerizpean egotea, erropa eta kapela erabiltea eta gitxienez 50eko babes-faktorea dauen eguzki-kremea erabiltea gomendatu dau. Gainera, kremea behar dan legez eta kantidade nahikoan aplikau behar dala azpimarratu dau. Azkenik, ohartarazi dau eguzkiaren erradiazino ultramorea ez dala udako kontua bakarrik: neguan eta egun hodeitsuetan be ailegetan dala, eta edurrak, urak edo hareak erradiazinoa islatu eta esposizinoa handitu leikiela. Horregaitik, Bizkaiko Minbiziaren Aurkako Elkarteak mezua argi itxi dau: eguzkia onuragarria izan daiteke, baina kontu handiz hartu behar da, eta azalaren babesa urte osoan mantendu.

Grafitiaren esentzia berreskuratu gura dabe, batez be letrak lantzen dabezan artistei protagonismoa emonez

Ainhoa Llona — Wed, 02 Sep 2026 18:55:28 +0000

Arrigorriagako Aztarna Muralismo alkarteak antolatutako ekitaldiak arte urbanoa, kaleko artea eta grafitia izango dauz ardatz, Zaratamoko Udalaren babesagaz. Igaz egin eben lehen edizinoa, eta Gurutzalde auzoko eskolako horma-irudia margotu eben. Arrakasta ikusita, aurten be jaialdia antolatzea erabagi dabe.

Egun osoan zehar, Euskal Herriko hainbat txokotatik etorritako artistek parte hartuko dabe, tartean Bizkaia, Gipuzkoa, Araba eta Nafarroakoek. Andoni Ortiz Aztarna Muralismoko kideak azaldu dauenez, grafitiaren esentzia berreskuratu gura dabe, batez be letrak lantzen dabezan artistei protagonismoa emonez, nahi-ta ilustrazino eta marrazki estiloak be izango diran. Jaialdiaren helburuetako bat grafitiaren inguruan dagozan aurreretxiak gainditzea be bada. Ortizek nabarmendu dau grafitia ez dala nahitaez bandalismoagaz lotu behar, artista askok euren ingurua apaintzeko eta euren identidadea adierazoteko erabiltzen dabelako. Horregaitik, Mila Koloredun Jaia herritar guztiei edegita egongo da, bereziki umeei, kaleko artea gertutik ezagutzeko eta sorkuntza artistikorako beste aukera bat ezagutzeko.

Jarduera fisikoaz gain, egun osoan zehar bestelako ekintzak eta musikea be izango dira

Ainhoa Llona — Tue, 01 Sep 2026 16:53:35 +0000

Oinez edo korrika egiteko erronka kolektiboa izango da, eta helburua ez da lehiatzea, jarduera fisikoa eta bizimodu osasungarria jai-giroan sustatzea baino. Parte-hartzaileek aukera bi izango dabez: oinezko erreleboak ordubetekoak izango dira, eta korrika eginez gero, gitxienez 20 minutuko saioak egin beharko dabez. Ibilbidea Bilboko erdigunean egingo da, Areatza ingurutik abiauta. Parte-hartzaileek gitxi gorabehera kilometro eta erdiko ibilbidea egingo dabe joan-etorrian. Antolatzaileen arabera, ekitaldiak gero eta parte-hartzaile gehiago daukaz, eta aurten dagoeneko 400 pertsona inguruk emon dabe izena. Jarduera fisikoaz gain, egun osoan zehar bestelako ekintzak eta musikea be izango dira. Parte hartzea doakoa da eta izena Activa Bizkaiaren webgunean emon daiteke irailaren 15era arte. Antolatzaileek 40 urtetik gorako herritarrak be animau dabez ekimenean parte hartzera, ez dalako aparteko prestakuntza fisikorik behar.

Antolatzaileek azpimarratu dabe auzolana ezinbestekoa dala ekitaldiak urtez urte aurrera egin daian

Ainhoa Llona — Tue, 01 Sep 2026 16:49:33 +0000

Mendatako martxea eta lasterketea domekan egingo dira, eta antolakuntzea azken prestaketekin dabil buru-belarri. Aurten be hainbat proba izango dira: 42 kilometro inguruko maratoia, 21 kilometroko ibilbidea, 13 kilometroko lasterketea eta umeentzako probea. Ibilbideek Mendata eta inguruko herriak zehartuko dabez, eta parte-hartzaileek Urdaibaiko paisaiaz gozatzeko aukerea izango dabe. Ekitaldia egiteko, guztira, 225 boluntarioren laguntzea izango dabe. Horreek ibilbidea presteteaz gain, izen-emoteetan, hornidura-postuetan eta beste hainbat lanetan jardungo dabe. Izen-emotea irailaren 3ra arte egin daiteke, eta 18 euroko prezioa dauka; besteak beste, hornidura-postuak, dutxak eta bazkaria barruan hartzen dauz. Antolatzaileek azpimarratu dabe auzolana ezinbestekoa dala ekitaldiak urtez urte aurrera egin daian. Izan be, martxeak Mendata eta ingurua ezagutarazteko be balio dau, eta herrian sortzen dauen giroa eta parte-hartzea nabarmendu dabez.

Ikuskizunaren berezitasun nagusietako bat zortzi antzerkigileren begiradak obra berean batzea da

Ainhoa Llona — Thu, 27 Aug 2026 10:40:00 +0000

Pabellon 6ek PELOTAZO! Estreinatuko dau gaur Aste Nagusiaren barruan, eta irailaren 20ra arte egongo da ikusgai. Antzerki Laborategiaren ekoizpen barriak etxebizitzaren krisia dauka ardatz, eta zortzi kontakizun desbardinen bidez helduko deutso gaiari. Getari Etxegarai eta Olatz Ganboak zuzendutako lanak hausnarketea eragitea bilatzen dau, baina baita barrea be. Etxegarairen esanetan, ikuskizunaren berezitasun nagusietako bat zortzi antzerkigileren begiradak obra berean batzea da. Bakotxak hamar minutu inguruko pieza bat sortu dau, tonu eta estetika propioagaz. Sei kontakizun gaztelaniaz dira eta bi euskeraz, eta guztiek etxebizitzearen arazoa daukie lotura. Alokairuak eta hipotekak ez ezik, etxegabetzeak edo putre-funtsak lako gaiak be jorratzen dabez. Lau aktorek, Alfonso Diezek, Aitor Fernandinok, Leire Orbek eta María Urcelayk, hainbat pertsonaia antzeztuko dabez. Etxegaraik nabarmendu dau antzezlanak jarrera argia hartzen dauala etxebizitzearen krisiaren aurrean, eta gaiari begirada kritiko eta zuzena eskaintzen deutsala. Gazteak bereziki animau dauz ikuskizunera hurreratzera, etxebizitzearen arazoa gehien pairatzen daben taldeetako bat diralako. Musikeak be pisu nabarmena dauka PELOTAZO!n. Etxegarairen arabera, musikal bat ez dan arren, musikea etenbako agirtzen da ikuskizunean, piezen arteko trantsizinoetan zein hasieran eta amaieran, eta aktoreek hainbat unetan abestu be egiten dabe. Adrián García de los Ojos arduratu da jatorrizko musikeaz.

Alkartea 2013an sortu zan, Lekeitioko zinema eskaintzeari jarraipena emoteko

Ainhoa Llona — Thu, 27 Aug 2026 09:59:35 +0000

Lekeitioko Zinemazaleak Elkarteak botako dau aurtengo San Antolin jaietako txupinazoa, herritarrek halan erabagita. Bozketan mila boto baino gehiago jaso dira, eta alkarteak urteotan herrian egindako lana eta kulturarekiko konpromisoa autortu gura izan dabe. David Madarieta Zinemazaleak Elkarteko presidenteak azaldu dauenez, gaur egun 827 bazkide inguru daukaz alkarteak. Horrez gain, hainbat boluntario taldek laguntzen dabe asteburuetako zinema saioetan, takilan zein bestelako zereginetan. Alkarteak programatzaile, informatiko eta bestelako laguntzaileak be badaukaz, eta herriarentzako sortutako proiektu zabala dala nabarmendu dau. Alkartea 2013an sortu zan, Lekeitioko zinema eskaintzeari jarraipena emoteko. Orduan, ikusgarri zinema digitalizatzeko behar zan inbertsinoari aurre egiteko crowdfunding kanpaina jarri eben martxan, eta 500 lagunetik gorako babesa lortu eben. Ordutik, zinema emonaldiak ez eze, bestelako kultur jarduerak be antolatzen dabez. San Antolin jaietako txupinazoa botateaz gain, pregoia be prest daukie dagoeneko. Aurten, lehen aldiz, zeinu hizkuntzako interpretea egongo da ekitaldian, eta horregaitik testua aurrez bialdu behar izan dabe. Madarietak nabarmendu dau herritarren autortzea pozik hartu dabela eta jaietako hasiera momentua berezia izango dala alkartearentzat.

Hainbat mahastitan zikloa bi edo hiru aste inguru aurreratu da

Ainhoa Llona — Wed, 26 Aug 2026 11:16:09 +0000

Bizkaiko Txakolinaren aurtengo mahats-bilketea ohi baino nabarmen lehenago hasi da. Udako tenperatura altu eta iraunkorrek mahatsaren heltzea bizkortu dabe, eta hainbat mahastitan zikloa bi edo hiru aste inguru aurreratu da. Arteako Txakoli Ugabeko Ugaitz Iturbek azaldu dauenez, maiatzetik 30 gradutik gorako tenperaturak sarri izan dira, eta gau askotan be 20 gradutik gora mantenidu dira. Aurrerapena azken urteetan errepiketan ari dan joera baten barruan kokatu dau Iturbek. Bere aititeren garaian mahatsa urriaren erdikaldean batzen zala gogoratu dau; aitearen garaian, irailaren amaieran edo urriaren hasieran; eta azken urteetan irailaren 10etik aurrera hastea izan da ohikoena. Aurten, ostera, Txakoli Ugabekoen bariedade goiztar batzuk dagoeneko batu dabez, eta Iturbek dino bere 49 urteetan ez dauela hain kanpaina goiztarrik ezagutu. Bariedadeen artean be alde nabarmenak dagoz. Rieslinga eta Chardonnaya Hondarrabi Zuria eta Hondarrabi Zuri Zerratia baino lehenago heltzen dira, eta Txakoli Ubakoen lehenengo biak dagoeneko batu dabez. Bariedade nagusiei jagokenez, asteburu honetan hasiko dira mahatsa batzen. Upategi txikietan bilketeak lau edo bost egun inguru iraun leike; handienetan, barriz, bi aste ingurura luzatu leiteke. Datozen egunetako eguraldiak be baldintzatuko dau kanpainea. Mahatsa helduta eta bigun dagoanean, ekatxak dira arrisku nagusietako bat, aleak apurtu eta kalte handiak eragin leikiezalako. Euri jarraituak be mahats-bilketea eten eta luzatu leike. Halandabe, astebururako eguraldi ona espero danez, hainbat mahastizainek egun horreek aprobetxauko dabez aurtengo bilketeari bete-betean ekiteko.

Bigarren edizinoa ospatuko dabe zapatuan, abuztuaren 29an

Ainhoa Llona — Wed, 26 Aug 2026 11:15:57 +0000

Artzentalesko Euskeraren Aldeko Egunaren bigarren edizinoa ospatuko dabe zapatuan, abuztuaren 29an, Arte Bizkarra Kulturgintzak eta Ametzondo Euskera Alkarteak antolatuta. Gorka Belasko talde eragileko kideak azaldu dauenez, igaz Gari musikariak Artzentalesen joteko egindako proposamenetik sortu zan ekimena, eta izandako esperientzia onaren ostean jarraipena emotea erabagi dabe. Belaskok nabarmendu dau helburua herrian euskeraren inguruko sarea pixkanaka sendotzea eta hizkuntzeari erabilerarako espazio gehiago eskaintzea dala. Iazko ekimenak, ganera, Ametzondo Euskera Alkartea sortzeko bultzadea emon eban. Asmoa ez da urteko egun bakarrera mugatzea, urtean zehar bestelako ekimen txikerrak be antolatzea baino. Zapaturako egitaraua eguerdian hasiko da, irrintzi tailerra, bertsolariak, herri kantak eta putxera bazkaria tartean. Arratsaldean Pando Sales hirukoteak joko dau, eta eguneko hitzordu nagusia 19:00etan izango da, Ruper Ordorikaren kontzertuagaz. Belaskoren esanetan, Santziñako zezen-plazea euskal kulturearen inguruko bilgune bihurtzea gura dabe.

Komedia 2024an estreinatu zan Londresen

Ainhoa Llona — Wed, 26 Aug 2026 07:59:54 +0000

Paula Valluerca euskal sortzailea Bilbora itzuliko da HERZ. Desde lo más profundo de la patata ikuskizunagaz, 15 urte Londres eta Madril artean emon ostean. Komedia 2024an estreinatu zan Londresen, eta hainbat agertokitatik igaro ostean, La Fundición aretoak gaztelaniazko bost emonaldi hartuko dauz abuztuaren 26tik 30era. Kabareta, parodia eta bufoia buztartzen dauz, baina klauna dauka oinarri nagusi. Komediak barre eragiteaz gain, ikuslea deseroso sentiaraztea eta hausnarketara eroatea be bilatzen dau. Protagonistearen miserien bitartez, gaur egungo arrakastearen idea zalantzan ipinten dau, eta sare sozialetan zein beste esparru batzuetan erakusten dan itxurazko errealidadea kritiketan dau. Valluercaren esanetan, inspirazinoa aurkitzea ez da gatxa izan, sare sozialetan horretarako adibide ugari dagozalako. Obraren sorrerak lotura zuzena dauka sortzailearen bizipenakaz. Londres eta Madril artean 15 urte emon ostean Euskal Herrira bueltetean, atzerritik arrakastatsu itzultzearen inguruan sortzen diran aurreikuspen eta galderak hartu ebazan abiapuntu. Londrestik bueltatze hutsak sortzen dauen arrakasta irudia eta arrakasta bera zelan neurtzen dan aztertzeko interesa izan eban ikuskizuna sortzeko bultzadetako bat. Londresen izandako estreinaldiak harrera ona izan eban, eta ondoren beste hainbat agertokitan erakutsi dau lana. Santanderreko Mejor Reír 2025 zikloan, gainera, publikoaren saria eskuratu eban. Orain, etxean erakusteko aukerea izango dau barriro, La Fundiciónen Aste Nagusirako antolatutako bost emonaldietan.

"Emozinoz hartu genduan albistea"

Ainhoa Llona — Fri, 21 Aug 2026 11:52:16 +0000

Bilbok badauka biharko hitzordu nagusia buruan: Aste Nagusia hasiko da, eta Marijaia hirira heldu aurretik, bi emakumek izango dabe jaietako lehenengo momentu handiaren ardurea. Onintza Enbeita izango da pregoilaria eta Ainhoa Urrejola txupinerea, eta biak izango dira Arriagako balkoian biharko arratsaldean, jaiari hasierea emongo deutsien pregoia eta txupinazoaren protagonista.

Biharko eguna heltzeko ordu batzuk baino ez diranean, urduritasuna ezin dabe ezkutatu. “Oso urduri gagoz”, aitortu dabe, baina urduritasun horren atzean badago poz eta ilusino handia. Izan be, Aste Nagusiaren hasierea lehen lerrotik bizitzea ez da egunero gertatzen dan zerbait, eta biek argi daukie biharko momentua euren bizitzako une berezietako bat izango dala.

Onintza Enbeitak, bertsolari eta kazetariak, Arriagako balkoitik pregoia irakurriko dau. 2018an Bizkaiko Bertsolari Txapelketea irabazi eban lehenengo emakumea izan zan, eta Bilbo eta Aste Nagusiagaz lotura estua dauka. Berak berak Aste Nagusia “jai herrikoi politena” dala esan izan dau.

Ainhoa Urrejolak, barriz, ia hiru hamarkada daroaz Kaixo konpartsan, eta bere bizitza osoa egon da lotuta Bilboko konpartsen eta Aste Nagusiaren munduagaz. Txupinera izateko aukerea, beraz, ez da kanpotik etorritako ardura bat: urteetan bizi eta landu dauan jai-ereduaren erdigunean jartea baino.

Bi protagonistek aitortu dabe biharko momentua buruan bueltaka dabilkiela. Pregoia esateko unea, txupina botateko segundoak, Arriaga plazan batuko dan jentea eta Marijaiaren etorrerea izango dira jaietako lehenengo irudi handiak. Eta horren aurrean, urduritasuna saihestezina bada be, bien artean ideia bat nagusitzen da: jaiari hasierea emoteko gogoa.

"Urduri, baina pozik”

Elkarrizketan, Enbeitak eta Urrejolak ez dabe ezkutatu biharko egunak sortzen deutsen emozinoa. Txupinazoa eta pregoia une laburrak izango dira, baina atzean hilabeteetako itxaronaldia eta Aste Nagusia urteetan bizi izanaren esperientzia dago. Biek azpimarratu dabe, gainera, Aste Nagusia ez dala balkoi bateko ekitaldi hutsa. Jaiak kalean, konpartsetan, txosnetan eta herritarren parte-hartzean bizi dira. Horregaitik, euren eginkizuna jaiari lehenengo bultzadea emotea bada be, benetako protagonista Bilboko herria izango dala argi daukie. Bihartik aurrera, beraz, bederatzi eguneko jaiak hasiko dira Bilbon. Eta hasierako momentu horretan, Onintza Enbeitak pregoia irakurriko dau eta Ainhoa Urrejolak txupina botako dau, Marijaia protagonista nagusi dala. Orain, azken orduetako prestaketa eta urduritasuna baino ez dira geratzen. Bihar, Arriagako balkoia beteko da, plaza jentez, eta Aste Nagusiak eztanda egingo dau.

Gaur egun 50 gatazka baino gehiago dagoz aktibo munduan

Ainhoa Llona — Thu, 20 Aug 2026 11:12:19 +0000

Munduko krisi humanitarioen egoereak okerrera egin dau azken urteetan. Gatazkek gora egin dabe eta gero eta gatxagoa da laguntza behar daben pertsonengana heltzea, Nagore Eskisabel Mugarik Gabeko Medikuak erakundeko Euskadiko arduradunak azaldu dauenez. Gaur egun 50 gatazka baino gehiago dagoz aktibo munduan, eta 250 milioi pertsona inguruk preminazko laguntza humanitarioa eta babesa behar dabe. Beharrizanak handitzen dabilzan arren, horreei erantzuteko behar dan diruaren laurena be ez da heltzen. Ganera, Estatu Batuak, Alemania, Japonia eta beste hainbat herrialde laguntza humanitariorako baliabideak murrizten dabilz. Baliabide faltari gatazka eremuetan lan egiteko zailtasunak gehitu behar jakoz. Eskisabelek ohartarazo dau nazinoarteko zuzenbide humanitarioa gero eta gitxiago errespetetan dala, eta osasun-langileen, ospitaleen eta biztanleria zibilaren aurkako erasoak gero eta ohikoagoak dirala. Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak eurak 15 langile galdu dauz azken hiru urteetan. Testuinguru horretan, herritarren ekarpena ezinbestekoa dala nabarmendu dau. Euskadin 42.130 bazkide eta kolaboratzaile daukaz Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak, eta 2025ean 9,9 milioi euroko ekarpena egin eben. Babes pribadu horri esker, erakundeak independentziaz erabagi leike non dagoan laguntzeko premiarik handiena.

Campos Eliseos Antzokiak Julen Axperen 'Camino al existo' bakarrizketea hartuko dau abuztuaren 25ean

Ainhoa Llona — Wed, 19 Aug 2026 11:08:38 +0000

Athleticen 40 urteko itxaronaldia, bost final galduta, porrotak, frustrazioak eta, azkenean, Kopa altxatzeko poza. Horixe da Julen Axpek bere bakarrizketan umorez eta ironiaz jorratuko dauena. Abuztuaren 25ean Campos Eliseos Antzokira eroango dau ikuskizuna, eta bertan Athleticek arrakastaren bila egindako bidea hartuko dau ardatz, futboletik harago doazen gaiak be tartekatuz. Izan be, Axperen esanetan, garrantzitsuena ez da beti irabaztea, bidean ikasitakoa baino. Umoristak azaldu deuskunez, bai athleticzaleentzako bai beste zaleentzako sortutako bakarrizketea da, umorea, futbola eta barreak ez dira faltako. Bakarrizketea sortzeko ideia, 2024ko kopako ibilbidean etorri jaon umoristari. Sevillako finala galdu edo irabazi, baina horretaz zeozer idatzi behar ebala pentsau eban, eta holan sortu zan 'Camino al existo'.

Jauzi Ekosozialak Loiuko aireportuaren bidaiari errekorra salatu dau

Ainhoa Llona — Tue, 18 Aug 2026 11:11:15 +0000

Garagarrilean Loiuko aireportuak 800.000 bidaiariren langa gainditu izanak agerian ixten dau hegazkin bidezko garraioaren hazkundea ez dala eten, Jauzi Ekosozialaren arabera. Talde ekologistak gogor kritikatu dau errekor hori, batez be erregistratutako udarik beroenetako baten gertatu dalako, eta erakunde publikoei eskatu deutsie hegazkinaren erabilerea sustatzeari itxi eta garraio eredu jasangarriagoen aldeko apustua egiteko.

"Hegazkinaren erabilerea handitzen gagozan bitartean, klima larrialdiari aurre egiteko behar doguzan emisioen murrizketak gero eta gatxagoak izango dira", adierazo dau Hodei Rodriguezek, Jauzi Ekosozialeko kideak. Bere esanetan, gainera, hegazkinaren emisioen eragina ez da ingurumenaren eremura mugatzen, aireportuaren inguruko herritarren osasunean be eragina daukalako, zaratak lo arazoak eta estresa eragin leikiezalako eta airearen kutsadurak arnas sistemari kalte egin leikion.

Jauzi Ekosozialak, beraz, hegaldi kopurua murrizteko neurriak hartzea eta diru publikoa trena eta autobusa hobetzera bideratzea eskatu dau. "Ez dogu uste Loiuko aireportuaren handitzea aurrerapenaren sinonimoa danik; benetako erronkea garraio publiko eraginkor eta eskuragarria bermatzea da", azpimarratu dau Rodriguezek.

"Aste Nagusian euskera nagusi" dinamikea jarri dabe martxan

Ainhoa Llona — Tue, 18 Aug 2026 04:21:58 +0000

Bilboko Konpartsek eta GUKAk "Aste Nagusian euskera nagusi" dinamikea jarri dabe martxan, jaietan euskeraz egiteko aukerak handitzeko eta Aste Nagusia euskaldunentzako gune eroso eta segurua izateko. Maialen Gago Bilboko Konpartsetako kideak nabarmendu dau azken urteetan hainbat pausu emon dabezala euskerearen presentzia indartzeko. Ekimenak jaietako bederatzi egunetatik harago joan gura dau, muntaketa lanetan eta urte osoan antolatzen diran jardueretan be euskerearen erabilerea sustatuz. Euskaldunek euskeraz jarduteko aukerea izateaz gain, hizkuntza ikasten dabilzanek be erabilteko espazioak aurkitzea da helburuetako bat. Horretarako, Bilboko Konpartsek euren barruko hizkuntza-errealidadearen diagnostikoa egin dabe. Javier Arriaga konpartsetako kideak azaldutako datuen arabera, bilkuretan parte hartzen dabenen % 54k egiten dau euskeraz, txosnetan jartzen dan musikearen % 27 inguru da euskerazkoa eta kanpo-komunikazinoaren % 84 egiten dabe euskeraz. Diagnostikotik abiatuta, konpartsek hurrengo urteetarako konpromisoak zehaztu dabez, euskerearen erabileran identifikautako hutsuneak beteteko. Era berean, Bilboko Udala eta ostalaritza zein astialdiko bestelako eragileak be inplikatzera deitu dabez, Aste Nagusian ez ezik, Bilbon be euskerazko astialdirako aukerak handitzeko.